Програма:

E - технологии (2012/2013)

Циклус на студии:	Трет циклус (докторски)
Факултет:	Современи науки и технологии

Академска година:	2023 / 2024
Титула:	Доктор на науки по е-технологии
ЕКТС:	180 (3 години) Aкредитација
Решение:	Решение за почеток со работа

Третиот циклус на докторски студии по е-технологии при Факултетот за современи науки и технологии ги поддржуватрадиционалните ИТ-технологии со нагласок на бизнис ориентацијата кон индустријата. Оваа експертиза е уникатна и е од голема важност за пазарот на трудот и клиентите кои сакаат да ги интегрираат своите е-системи во традиционалните ИТ-инфраструктури. Програмата претставува продолжение на едукацијата на кадрите, кои ги завршиле додипломските и последипломските студии. Програмата ќе овозможи повисок степен на усовршување во научните, истражувачките и професионалните области и во нивните самостојни истражувачки дејности, како и во академската и професионалната кариера. Со овој процес на студирање студентите ќе стекнатакадемски, интелектуални и технички компетенции и вештини за комуникации преку различни форми за подготвување за научноистражувачка работа. Брзите промени во општеството наметнуваат и бараат нов пристап кон подготвување на новите генерации со научни звања за потребите на општеството, кои се засновани врз знаења, а се наменети за глобалниот пазар на трудот во областа на е-технологиите.

Програмата предвидува продолжување на образованието на кадри, кои имаат завршено додипломски и постдипломски студии. Програмата ќе им овозможи највисоко ниво на научноистражувачката подготовка во професионална област и сопствени истражувачки активности, како и во професионална и академска кариера. Во овој процес на студирање, студентите ќе стекнатнадлежностите и академски, интелектуални и технички комуникациски вештини преку разни форми и ќе бидат подготвени за научноистражувачка работа. Брзите промени во општеството наметнуваати бара нови пристапи за подготовка на нови генерации на научни сознанија за потребите на општество базирано на знаење и се посветени на глобалниот пазар на трудот во областа на е-технологијата.

Знаење и разбирање

Поседување на знаење и разбирање од областите е-технологиите и информационитеархитектури, мрежно општество и интернет-култури, интернет и веб-технологии сразмерно проширено во однос на студиите од втор циклус.
Способност за развој и примена на оригинални и креативни идеи во околини во коисе преклопуваат или се заемно поврзани областите на е-технологиите.
Способност за примена на интердисциплинарно знаење и демонстрација на специјалистички компетенции оде-технологиите.

Примена на знаењето и разбирањето

Способност за критично, независно и креативно решавање проблеми во нови, дотогаш не сретнати контексти или околини за кои се нема претходно искуство во мултидисциплинарен контекст на реална организациска околина.
Планирање, водење и евалвација на независни истражувања во областана е-технологиите,имплементирајќи соодветни пресметувачки алатки, околини и технологии.
Креативност и оригиналност при интерпретацијата на знаењето од е-технолошкитепроцеси и соодветно користење компјутерски алатки и околина базирани на дефинирани техники за истражување и испитување.

Способност за проценка

Способност за креативна интеграција и синтеза на знаење од повеќе области поврзани со медија-процесите и со користење компјутерски алатки и техники.
Способност за справување со комплексни ситуации поврзани со процеситеспецифични за е-технологиите, за идентификација на соодвети специјализирани инстанци во областа на Интернетоти информатиката и за донесување издржани процени во ситуации на недостиг на комплетни информации или податоци и врз основа на лични, социјални и етички принципи и одговорности поврзани со примената на знаењето и разбирањето.

Комуникациски вештини

Способност за јасно и недвосмислено донесување заклучоци, резултати, студии и знаење на специјалисти од е-технологиитеи информатичките области со способност за прилагодување на стилот и формата на изразување за неспецијалисти.
Компетентност за критични, независни и креативно аргументирани истражувања, евалвација на методологии и предлагање и бранење нови хипотези.
Способност за иницирање, водење и за преземање одговорност за индивидуи и групи во случаи во кои комнукациските, организацискитеи информатичките компетенции се од суштинска важност.

Вештини на учење

Способност за идентификација на личните потреби и правци за индивидуално и автономно дообразование и негово изведување самостојно и автономно во вообичаените бизнис и информатички области.
Способност за преземање одговорност за континуирано индивидуално учење во специјализирани и нови е-технологии.

Семестар 1

[10 ЕКТС] Методологија на истражување
Цели на предметната програма: - Да ги разберат напредните научноистражувачки дебати кои се однесуваат на предметот на избраната област, особено во однос на развојот на клучните концепти, епистемолошките аспекти на истражување. - Да прибираат истражувачки материјал, релевантен материјал кој ќе го користат во своите научни и публикациски активности. - Да го разберат обемот на истражувачкиот процес и пристапот на различните методи на научното истражување и да се во можност, со напредни техники, да ги употребуваат во научната и професионалната дејност. - Да го проучуваат со напреден пристап односот помеѓу теоријата и истражувачката практика. - Да применат вештини и знаење кои ги стекнале во своите докторски тези.
[10 ЕКТС] Напредни теми од областа на облак и ГРИД процесирање
Целта на предметот е да овозможи детално запознавање со структурите за процесирање во облак и ГРИД процесирање кои се и техничко-технолошка основа за кое и да било е-решение. Презентирани се различните компоненти на овие системи, а исто така презентирано е и како овие компоненти се вклопуваат меѓусебно. Цел на предметов е да се даде тековен преглед на процесирање во облак и ГРИД процесирање кој го отсликува нивниот тековен прогрес, да се даде извештај за реалните искуства и да се објаснат достапните технологии како моментално така и оние кои се најавуваат од лабораториите, компаниите и телата за стандардизација. Процесирањето во облак е: „Дистрибуирана„ процесирачка парадигма од големи-размери, управувана од економијата – на – размер, во којашто постои избор на апстрактни, виртуализирани, динамично-скалабилни, менаџирани пресметувачки снаги, складишта, платформи и сервиси кои се испорачуваат на барање на екстерните корисници - муштерии преку Интернет. Облак процесирањето станува главната моторна сила за информатичките технологии во последниве години и нѐ упатува на тоа дека во иднина нема да процесираме на локалните машини туку ќе користиме централизирана опрема која е управувана од некоја трета-страна. Владите, истражувачките институции и индустриските лидери се во подем и брзаат да го адаптираат процесирањето во облак со цел да ги разрешат своите постојани барања за зголемување на процесирачката снага и за зголемувањето на меморијата во ерата на Интернетот.
[10 ЕКТС] Напредни концепти од информациски системи
Цели на предметната програма: Изучување на напредни концепти од областа на концепти и терминологијата на информациони системи - Напредни информациски системи и концепти: хардвер, софтвер, мрежи - Е-World: напредни решенија за е-бизнис и е-трговија - Развојни процеси Да научат повеќе за напредните информациони системи и технологии кои ги подобруваат бизнис-вредноститите и разните бизнис-процеси во организациите. Да ги применат е-концептите со различни управувачки дисциплини, при процес на анализа, интерпретација, процена и одлука. Да го разберат процесот на редизајнирање на организации со користење на информациските системи. Да ја опишат улогата на информациските системи во донесувањето одлуки. Да ја испитат безбедноста на информациите, како и етички и социјалните прашања. Да се запознаат со Интернетот, електронската трговија и е-бизнисот. Да се оспособат да работат на проекти, индивидуални или групни, кои по природа можаат да бидат: студии на случај, научноистражувачки проекти, развојни проекти или практична работа.

Семестар 2

[10 ЕКТС] Напредни теми од областа на информатичките и комуникациските технологии
Целта на предметот е студентите да стекнат знаење и продлабочено разбирање на напредните методи и пристапи потребни за поддршка и зајакнување на достапноста на информатичко-комуникациските технологии, да се укаже на предизвиците со кои се соочуваат областите како што се деловната интелигенција, ефективното пресметување, минирањето мислења, разбирањето текст, комуникацијата меѓу човек и компјутер, интеракцијата меѓу човек и човек итн. Повеќето од овие техники се засноваат на алгоритми за машинско учење, кои помагаат при извлекување заклучоци во неструктурирани податоци што овозможуваат откривање форми, давајќи преглед на главните проблеми со кои истражувачите се соочуваат деновиве на ова поле, преку избрани публикации од областа.
[10 ЕКТС] Изборен предмет 1
- Напредни теми од софтверско инженерство
  Целта на предметот е студентите да стекнат знаења за напредни концепти како и критичко и систематско разбирање на принципите и техниките за софтверска спецификација, анализа и дизајн, програмирање, тестирање и евалвација, одржување и управување со проектирање на ефективни софтверски апликации. Резултатот од предметот е студентите да ги разберат алатките и методологијата на развој на софтверски солуции. Со завршување на предметот студентите ќе бидат способни: - Да го анализараат процесот на развивање на софтверски солуции и да ја изразат суштината концизно и прецизно. - Да дизајнираат структура на модул за решавање на проблемот, како и процена на алтернативи. - Да дизајнираат програма и да спроведат софтверски модул ефикасно и правилно; - Да работат во мали тимови, да соработуваат на различни аспекти на развој на софтвер и да разменуваат идеи во конструктивна и софтвер за управување со проекти организиран начин; - Да ги ценат развојните вештини и методолошки прашања во развој на софтвер, како што се важноста на мислењето на корисникот како фидбек, работа со ограничени ресурси, одржливоста, тестирањето и менаџирањето на развојниот софтверски тим.
- Напредни теми од применета статистика
  Целта на предметот е да студентите да ги стекнат потребните напредни знаења од статистиката кои имаат директна примена во областа на компјутерските науки и е-технологиите. Целта е да се совлада обработката на напредни статистичките податоци, нивните законитости, нивното преставување, законитостите на донесување соодветни заклучоци врз основа на обработените податоци и др. Исто така целта е да се совладаат напредните принципи на веројатноста и како тие принципи можат да се применат во различни области од секојдневниот живот, а посебно во областа на конпјутерските науки.
- Напредни теми од XML и семантичен веб
  Целта на овој предмет е студентите да стекнат знаење и разбирања за напредни методи и пристапи во врска со употребата на модерните техники за пребарување информации и адаптивни механизми за веб-базирана содржина, како и семантички веб-технологии. По завршувањето на предметот студентот треба да ги разбере различните методи за пребарување информации и податочно рударство на Интернет; да ги разбере различни пристапи за собирање, експлоатација и примена на интелигентни механизми за веб-базирани податоци и содржина; да ги разбере принципите на семантичко моделирање на информации и како може да се користат за автоматизација, интеграција и повторно користење во веб-апликациите; да ги разбере различни развојни рамки за имплементирање на адаптибилни веб-апликации и услуги и можат да имплементираат прототип на веб-апликација која користи адаптивни и семантички механизми за обезбедување на богато корисничко искуство.
- Напредни теми од интернет архитектури
  Целта на овој предмет е да студентите да стекнат продлабочени разбирања и компетенции на напредните концепти и идеи кои нагласуваат архитектонски модели на веб и на мобилниот Интернет.По завршувањето студентите треба да разбираат концепти, принципи, методи и техники потребни за проектирање, анализа и за одржување големи и скалабилни веб и мобилни-апликации и услуги; да разберат и да бидат способни да направат соодветен дизајн и соодветни одлуки во врска со упорноста, флексибилноста, скалабилноста и одржливоста на различните софтверски архитектури кои се користат во веб и мобилните апликации; да ги разбираат комплексните интернет-инфраструктури и протоколи кои се потребни за воспоставување на социјалните медија-апликации и мобилни услуги; да ги разбираат различните архитектонски шеми за имплементирање интернет и мобилни апликации од големи размери како и да разберат и да искористат различни интеграциски пристапи за проширување на постојните веб-апликации со цел да се задоволат побарувањата на on-line заедниците.
- Напредни теми од компјутерски архитектури
  Во рамките на овој предмет ќе дискутира за една серија на напредни теми поврзани со архитектурата, моделот на програмирање, компајлирањето на компјутерските архитектури. Целта е да се идентификуваат клучните истражувачки прашања и, преку проекти, да се оцени потенцијалот на ветувачките техники. Целта е да се обезбедат перформанси и енергетска ефикасност слична на специфични дизајни за примена, додека се одржува програмибилноста и флексибилноста на општите наменските процесори.
- Напредни теми од анализа и дизајн на алгоритми
  Предметот е фокусиран на напредните принципи за дизајн на алгоритми и притоа се дава преглед на постојните алгоритми. Фокусот е поставен на процесот на дизајн на алгоритми, вклучувајќи проблеми, спецификации, алгоритми; ефикасност: временска и просторна комплексност; големо O нотација; фундаментални стратегии за дизајн: алчни алгоритми, подели и владеј, динамичко програмирање. Ќе се изучат најзначајните постојни алгоритми во биоинформатиката, вклучувајќи алгоритми за точно поклопување на низи, суфикс дрва, порамнување парови, алгоритми од динамичко програмирање; евристички алгоритми: Blast и FastA; алгоритми за статистичко порамнување: скриени Маркови модели; порамнување на повеќе секвенци: алгоритми и евристики; алгоритми поврзани со молекуларна структура: определување и предвидување на структура. Посебен осврт ќе биде даден на комплексноста и на искористливоста на алгоритмите.
- Напредни теми од сигурноста во e-технологии
  Целта на овој предмет е студентите да ја разбират безбедноста на податоците во компјутерските науки. Студентите ќе читаат научни трудови, ќе се отвора групна дискусија за научните трудови, ќе се реализираат проекти и ќе ги презенираат свои истражувачки проекти во писмена и усна форма. Исто така, целта на предметот е да се вклучат студентите во врвни истражувачки теми во релевантните области од безбедноста на информациите. Предметот ќе опфати теоретски и применети прашања од областа на безбедноста на информациите.
- Напредни теми од биомедицинско рударско инженерство
  Целта на овој предмет е студентите да стекнат напредни знаења од областа на рударско инженерство и нивната примена во областа на биоинформатиката. Предметот ќе опфаќа различни теми кои се однесуваат на употребата на техниките на податочно рударење за прибирање и организација на податоци од областа на биоинформатиката, како и за откривање нови модели и знаења од овие податоци. Техниките и знаењата од областа на податочно рударење кои ќе ги научат преку овој предмет, студентите ќе може да ги употребуваат не само во областа на биоинформатиката, туку и во други области во кои тие ќе работат во текот на нивните студии и во нивните понатамошни истражувања.
- Напредни теми од применети информациони процесирања и комуникации
  Предметот опфаќа анализа на голем дијапазон на информациско процесирање преку користење различни апликации и студии на случаи. Се однесува на разни компоненти и на нивните функции и нивните комуникации помеѓу себе како еден информационен систем.
- Напредни теми од областа на информатичките и комуникациските технологии во енергетиката
  Целта на предметот е да овозможи во прв ред запознавање со новите светски трендови во развојот на енегетиката (производство, пренос и дистрибуција). Посебен осврт се дава за технологиите и концептите кои се во согласност со политиката на Европската унија за енергетски системи. Понатаму се обработуваат следниве прашања: Енергетски системи со поголема ефикасност, намален импакт во климатските промени, користење алтернативни извори на енергија и вклучување на потрошувачите во менаџирањето. Квалитет на енергија (Power Quality –PQ). Одржлив развој на енергетски системи. Осврт према smart metering и новите можности за мерење на физички величини. Виртуална инструментација и нови методологии за мерења. Нови комуникациски можности во енергетиката. Користење напредни техннологии (IC) за менаџирање (monitoring & control) на современи енергетски ресурси. Концепти, критериуми и ризици во менаџирањето на енергетските системи преку ICT. Меѓународни стандарди за енергетски системи и комуникациски мрежи. По завршување на предметот студентите ќе бидат запознаени со: - светските трендови во развојот на енергетските системи и мрежи, - политиката на Европската унија за ICT во енергетските системи, - виртуална инструментација и нови методологии за мерења, - напредни техннологии (IC) за менаџирање на енергетски ресурси, - меѓународни стандарди за енергетски системи и комуникациски мрежи.
[10 ЕКТС] Слободен изборен предмет 1
- Компјутерски криминалитет
  Преку оваа предметна програма студентите: - Ќе имаат основно познавање за компјутерскиот криминалитет како посовремена форма на извршување кривични дела, правната рамка, извршителите и санкциите за дела поврзани со компјутерски криминал како и формите и начините за сузбивање на овој вид на криминал. - Ќе имаат подетални знаења за компјутерскиот криминал во Р. Македонија како и во земјите во регионов, но и во меѓународни рамки. - Ќе имаат свое критичко мислење. - Ќе бидат во состојба да вршат анализи и истражувања за компјутерскиот криминал. - Ќе имаат способност за презентирање на резултати од истражување, за работа во тим и за дебата. - Ќе бидат во состојба теоријата да ја применат врз практични случаи во реалниот живот.
- Професионална комуникација
  Предметот е фокусиран на развојот на оние комуникациски вештини кои се суштествени за ефикасно функционирање во професионалниот свет. Студентите ќе го совладуваат процесот на анализа на различни комуникациски ситуации, и тоа како соодветно да одговорат на нив. Меѓу темите кои ќе бидат вклучени се и комуникација во организации, интерперсонална и групна комуникација, усни презентации, интервјуа за вработување, професионални деловни писма, како и интерперсонални вештини, вклучувајќи групна динамика и тимска работа.
- Теорија на игра
  Целта на овој предмет е да се подобри стратешка способност за донесување одлуки во конкурентни ситуации во кои оцената за исходот од акцијата не зависи само од изборот што ќе се направи, туку и од направениот избор од другите. Ние се концентрираме на аналитичкиот метод кој произлегува од теоријата на играта, која предвидува ригорозна аналитичка рамка за структурирање конкурентни ситуации, идентификување на алтернативи и за изборот меѓу нив. Нашиот основен пристап ќе биде да се пробие комплексноста во делови, преку користењето на теоријата на играта за анализа на деловите. Нашата цел е да се стане подобар стратешки донесувач на одлуки во однос на конкурентни предизвици. Главни цели ќе биде да се користи теоријата на играта, да се идентификуваат, да се дијагностицираат и да се анализираат предизвици со кои се соочуваат фирмите во динамичната индустрија и да ја применуваат теоријата на играта, концептите и алатките за развивање стратегии за конкурентната предност. Сето ова ќе биде направено со анализа на различни игри.
- Јавни институции и менаџмент
  Цели на предметната програма се: - разбирање на комплексноста на јавните политики и административната сфера; - запознавање на студентите со конвенционалниот пристап на оперирање на институциите во јавниот сектор и како и би требало да функционираат; - разбирање на разните улоги на човечкиот капитал во јавниот сектор; - критички да се осврнат на разните теории на функционирање на јавната сфера.

Семестар 3/4

[20 ЕКТС] Подготвување и поднесување на пријавата за темата за докторската дисертација- истражување
По вториот семестар студентот ги започнува активностите за составување на својот план за докторската дисертација. Активностите вклучуваат: одредување на литературата, составување хипотетичка рамка, дефинирање на методологијата за работа и определување индивидуален план како и прва јавна презентација. По потреба може да се организираат и изборни предмети за оваа цел.
[10 ЕКТС] Докторски семинар со презентациа на извештај I
Кандидатите ќе достават список на сите семинари, кои се релевантни за областа и/или нивните истражувачки интерес кади и да било во светот, на приложените пропишани образци до нивните супервизори за потврда. Овие семинари треба да биде истражувачки по природа. Во извештајот напишани од студентите е наведено со свои зборови за секој семинар каде што присуствувале. Во извештајот се резимираат клучните точки и се предвидува критична процена на студентот. Од студентот се бара да иницира дискусија со колегите научници на тема која би му помогнала да го пишува извештајот.

[10 ЕКТС] Подготвување и поднесување на пријавата за темата за докторската дисертација- истражување
По вториот семестар студентот ги започнува активностите за составување на својот план за докторската дисертација. Активностите вклучуваат: одредување на литературата, составување хипотетичка рамка, дефинирање на методологијата за работа и определување индивидуален план како и прва јавна презентација. По потреба може да се организираат и изборни предмети за оваа цел.
[20 ЕКТС] Публикации
Публикација (издавање) на истражувачките активности според критериумите на релевантност на издавачкиот медиум. Со издавачките активности и успеси кандидатот се проверува пред научниот аудиториум - за областа и релевантноста на истражувањето.

Семестар 5

[20 ЕКТС] Презентација на резултатите од истражувањето
На крајот од петтиот семестар, по истражувачките активности според индивидуалниот план, вкупните резултати од оваа фаза на трудот и од истражувањето кандидатот ќе ги презентира јавно.
[10 ЕКТС] Докторски семинар со презентациа на извештај II
Кандидатите ќе достават список на сите семинари, кои се релевантни за областа и/или нивните истражувачки интерес кади и да било во светот, на приложените пропишани образци до нивните супервизори за потврда. Овие семинари треба да биде истражувачки по природа. Во извештајот напишани од студентите е наведено со свои зборови за секој семинар каде што присуствувале. Во извештајот се резимираат клучните точки и се предвидува критична процена на студентот. Од студентот се бара да иницира дискусија со колегите научници на тема која би му помогнала да го пишува извештајот.

Семестар 6

[30 ЕКТС] Докторска дисертација
Продолжување на работата на докторската дисертација. Се предава тезата (дисертацијата), се прифаќа од Наставно-научниот на Факултетот, се предава на членовите на комисијата и започнува процедурата за нејзина одбрана.