Programi: |
Edukimi special dhe rehabilitimi (2026/2027) |
| Cikli i studimeve: | Cikli i parë (Deridiplomike) |
| Fakulteti: | Shkencat Shoqërore Bashkëkohore |
| Kodi i programit: | SER-240 |
| Viti akademik: | 2023 / 2024 |
| Titulli: | I diplomuar në Edukim Special dhe Rehabilitim |
| SETK: | 240 (4 vitе) |
| Vendimi: |
Vendosja e programit studimor në Edukimin Special dhe Rehabilitimin në ciklin e parë të studimeve në shkencat shoqërore bazohet në njohuritë bashkëkohore shkencore për përmirësimin e shëndetit, parandalimin dhe zbulimin e hershëm të aftësive të kufizuara, trajtimin dhe stimulimin e hershëm, si dhe edukimin, aftësimin profesional dhe punësimin e personave me aftësi të kufizuara. Programi gjithashtu synon të forcojë mbështetjen për familjet dhe përfshirjen shoqërore të këtyre personave. Zhvillimi i shkencës dhe teknologjisë ka rritur mbijetesën dhe jetëgjatësinë e personave me aftësi të kufizuara, ndërsa arsimi inkluziv dhe teknologjitë ndihmëse kanë rritur mundësitë e tyre për pjesëmarrje aktive në arsim dhe tregun e punës. Për këtë arsye, ekziston nevoja për kuadër profesional me njohuri të thelluara në edukimin special dhe rehabilitim, i aftë të kontribuojë në zbulimin dhe trajtimin e hershëm, procesin edukativ dhe përgatitjen për punësim të personave me aftësi të kufizuara.
Programi synon të përgatisë studentët me njohuri dhe aftësi të avancuara në edukimin special, rehabilitim dhe arsim inkluziv, me fokus në punën me persona me aftësi të kufizuara mendore, autizëm, dëmtime të dëgjimit dhe shikimit, çrregullime motorike, aftësi të kufizuara të kombinuara, vështirësi në të nxënë dhe probleme të sjelljes.
Gjithashtu, programi përgatit studentët për punë praktike dhe kërkimore shkencore në këtë fushë, duke kontribuar në përmirësimin e teorisë dhe praktikës përmes metodave dhe teknologjive inovative.
Të diplomuarit në programin studimor në Edukimin Special dhe Rehabilitim (cikli i parë) mund të zhvillojnë karrierë në një sërë fushash që lidhen me edukimin, rehabilitimin dhe përfshirjen sociale të personave me aftësi të kufizuara. Ata mund të punësohen si asistentë dhe profesionistë të edukimit special në shkolla gjithëpërfshirëse dhe qendra burimore, ku mbështesin nxënësit me nevoja të veçanta në procesin mësimor dhe social. Gjithashtu, mund të punojnë në qendra të rehabilitimit dhe zhvillimit të hershëm, duke kontribuar në vlerësimin, stimulimin dhe mbështetjen e fëmijëve me vonesa zhvillimore ose aftësi të kufizuara. Një mundësi tjetër është punësimi në institucione shëndetësore dhe sociale, si qendra për kujdesin e personave me aftësi të kufizuara, organizata joqeveritare dhe shërbime komunitare që ofrojnë mbështetje për individët dhe familjet e tyre. Të diplomuarit mund të angazhohen gjithashtu në programe të arsimimit inkluziv, duke ndihmuar në integrimin e nxënësve në sistemin e rregullt arsimor. Në varësi të përvojës dhe vazhdimit të studimeve në cikle më të larta, ata mund të zhvillojnë karrierë edhe në kërkim shkencor, trajnime profesionale dhe politika sociale që lidhen me fushën e edukimit special dhe rehabilitimit. Në përgjithësi, ky program i përgatit studentët për një karrierë me ndikim të drejtpërdrejtë në përmirësimin e cilësisë së jetës së personave me aftësi të kufizuara dhe në zhvillimin e një shoqërie më gjithëpërfshirëse.
Njohuritë dhe të kuptuarit
Njohuri të përgjithshme dhe të specializuara në edukimin special, rehabilitim dhe edukimin inkluziv;
Njohuri mbi anatominë, fiziologjinë, gjenetikën humane dhe bazat mjekësore të personave me aftësi të kufizuara në zhvillim;
Njohuri për karakteristikat specifike dhe nevojat arsimore të nxënësve me aftësi të kufizuara;
Njohuri mbi metodat e ndërhyrjes së hershme dhe edukimit të fëmijëve me aftësi të kufizuara intelektuale, dëmtim të dëgjimit, dëmtim të shikimit, çrregullime motorike dhe autizëm;
Njohuri për terapitë bashkëkohore, metodat dhe teknologjitë ndihmëse;
Aftësi për vlerësimin e nevojave arsimore, aftësive funksionale dhe llojeve të aftësisë së kufizuar;
Aftësi për riedukim psikomotor, komunikim alternativ (gjuhë e shenjave, shkrimi Braj) dhe punë me nxënës me vështirësi në të folur, të nxënë ose sjellje;
Njohuri mbi të drejtat e personave me aftësi të kufizuara dhe standardet ndërkombëtare;
Aftësi për hartimin dhe ndjekjen e Planit Individual të Arsimit (PIA), si dhe adaptime dhe modifikime në mësimdhënie;
Kompetenca për mbështetje dhe këshillim të prindërve;
Kompetenca bazë profesionale për mësimdhënës;
Aftësi për realizimin e kërkimeve shkencore në këtë fushë.
Aplikimi i njohurive dhe të kuptuarit
Njohuri të përgjithshme dhe të specializuara në edukimin special, rehabilitim dhe edukimin inkluziv;
Njohuri mbi anatominë, fiziologjinë, gjenetikën humane dhe bazat mjekësore të personave me aftësi të kufizuara në zhvillim;
Njohuri për karakteristikat specifike dhe nevojat arsimore të nxënësve me aftësi të kufizuara;
Njohuri mbi metodat e ndërhyrjes së hershme dhe edukimit të fëmijëve me aftësi të kufizuara intelektuale, dëmtim të dëgjimit, dëmtim të shikimit, çrregullime motorike dhe autizëm;
Njohuri për terapitë bashkëkohore, metodat dhe teknologjitë ndihmëse;
Aftësi për vlerësimin e nevojave arsimore, aftësive funksionale dhe llojeve të aftësisë së kufizuar;
Aftësi për riedukim psikomotor, komunikim alternativ (gjuhë e shenjave, shkrimi Braj) dhe punë me nxënës me vështirësi në të folur, të nxënë ose sjellje;
Njohuri mbi të drejtat e personave me aftësi të kufizuara dhe standardet ndërkombëtare;
Aftësi për hartimin dhe ndjekjen e Planit Individual të Arsimit (PIA), si dhe adaptime dhe modifikime në mësimdhënie;
Kompetenca për mbështetje dhe këshillim të prindërve;
Kompetenca bazë profesionale për mësimdhënës;
Aftësi për realizimin e kërkimeve shkencore në këtë fushë.
Aftësitë për të vlerësuar
Aftësi për mbledhjen, analizimin, vlerësimin dhe prezantimin e informacioneve, ideve dhe koncepteve nga edukimi special, rehabilitimi (oligofrenologjia, tiflologjia, surdologjia, somatopedia, sociopedia) dhe arsimi inkluziv.
Zhvillon aftësi për vlerësim defektologjik dhe funksional, si bazë për hartimin e IOP dhe ISP, duke respektuar aspektet mjekësore, sociale, arsimore dhe etike.
Merr pjesë në hartimin dhe rishikimin e IOP dhe përcakton nevojën për shërbime shtesë mbështetëse.
Aftësi për vlerësimin dhe përzgjedhjen e teorive shkencore, metodologjive dhe mjeteve, si dhe për propozimin e analizave dhe zgjidhjeve të reja.
Ofron mbështetje dhe ndjek përparimin e nxënësve me nevoja të veçanta arsimore; përdor diferencimin dhe individualizimin për të siguruar qasje në përmbajtjet mësimore.
Harton dhe përzgjedh metoda, teknika, mjete dhe instrumente vlerësimi sipas llojit të nevojave të veçanta, objektivave dhe stilit të të nxënit.
Përdor teknologji asistive; mbështet orientimin profesional; realizon kërkime vepruese për përmirësimin e mësimdhënies.
Kryen vlerësim funksional dhe vlerësim të zhvillimit psikomotor.
Aftësitë e komunikimit
Aftësi për shkëmbim të argumentuar të përfundimeve nga vlerësimet me persona profesionalë dhe joprofesionalë.
Aftësi për debat dhe diskutim të problemeve nga aspekti teorik dhe praktik.
Aftësi për bashkëpunim në ekipe ndërdisiplinore, multidisiplinore dhe transdisiplinore.
Aftësi në forma alternative të komunikimit.
Aftësi komunikuese për këshillimin e prindërve.
Aftësitë e të mësuarit
Iniciativë për identifikimin e nevojave për njohuri dhe mësim të mëtejshëm në edukimin special, rehabilitim dhe arsim inkluziv, me shkallë të lartë pavarësie.
Aftësi për të fituar në mënyrë të pavarur njohuri dhe shkathtësi të reja në fushë.
Aftësi për të marrë përgjegjësi për zhvillimin dhe përmirësimin profesional.
Semestri 1
-
[C2784]
[6 SETK]
Fiziologji me anatomi funksionale
Objektivat e programit të lëndës: Të fitohen njohuri shkencore dhe të thelluara mbi arritjet shkencore në fushën e fiziologjisë dhe anatomisë funksionale, të kuptohen parimet bazë dhe mekanizmat e funksionimit të sistemeve organike, si dhe rregullimi i proceseve fizike dhe kimike në organizmin e njeriut. – Studentët do të kuptojnë funksionet dhe organizimin e trupit si një tërësi. – Do të përshkruajnë mekanizmat e homeostazës dhe rregullimit të proceseve fiziologjike. – Do të identifikojnë sistemet organike dhe lidhjet e tyre ndërmjetësore. – Do të zbatojnë teorinë mbi proceset fiziologjike në interpretimin e situatave klinike dhe eksperimentale. – Do të kuptojnë bazat e funksioneve intelektuale të trurit, të mësuarit dhe kujtesës.
-
[C2783]
[6 SETK]
Bazat e edukimit dhe rehabilitimit special
Objektivat e programit të lëndës: Të fitohen njohuri bazë dhe të zgjeruara në fushën e edukimit dhe rehabilitimit special, të kuptohen llojet e aftësive të kufizuara, shkaqet, nevojat zhvillimore dhe mundësitë për edukim, rehabilitim dhe trajtim të personave me vështirësi në zhvillim. – Studentët do të kuptojnë modelet historike dhe bashkëkohore të qasjes ndaj personave me aftësi të kufizuara. – Do të përvetësojnë terminologjinë bazë dhe moderne të lidhur me aftësitë e kufizuara dhe edukimin special. – Do të identifikojnë llojet e aftësive të kufizuara, përhapjen dhe faktorët e rrezikut. – Do të shpjegojnë proceset e parandalimit, zbulimit të hershëm, diagnostikimit dhe ndërhyrjes së hershme. – Do të zbatojnë parimet themelore të edukimit, rehabilitimit dhe integrimit social. – Do të analizojnë kornizat ligjore dhe format institucionale të mbështetjes.
-
[C2785]
[6 SETK]
Hyrje në Psikologji
Studentët, do të familjarizohen me konceptet, qasjet dhe temat bazë në psikologjinë shkencore në përgatitje për modulet vijuese që ofrojnë njohuri të thelluara në disiplinat psikologjike teorike dhe të aplikuara.
-
[3 SETK]
Gjuhë Shqipe/Maqedonase
- [BAM1010] Gjuhë shqipe për fillestarë 1
- [BAM2010] Gjuhë shqipe për fillestarë 2
- [BS018] Gjuhë maqedonase për fillestarë 1
- [BS152] Gjuhë maqedonase për fillestarë 2
- [MLIL-01] Gjuhë maqedonase niveli i mesëm 1
- [MLIL-02] Gjuhë maqedonase niveli i mesëm 2
- [MAPP1010] Gjuhë maqedonase për qëllime profesionale 1
- [3 SETK] Gjuhë Angleze
-
[6 SETK]
Zgjedhore
- [E2610] Kapituj të zgjedhur nga shkathtësitë e TI
- [EMOA-01] Microsoft Office Access
- [E2694] Microsoft Office Excel
- [EMOPP-03] Microsoft Office PowerPoint
- [EMOW-04] Microsoft Office Word
- [EWC-01] Krijimi i ueb-it
- [EDMD-02] Dizajnimi i mediumeve digjitale
- [E2609] Google aplikacione për edukim
- [E2741] Bazat e harduerit dhe softuerit të TI
- [E2742] Hyrje në sigurinë kibernetike
Semestri 2
-
[C2786]
[6 SETK]
Neuropsikologji
Qëllimi i lëndës është të informojë studentët për historinë, subjektin dhe fushat e studimit të neuroshkencës njohëse, si dhe t’i mësojë strukturat biologjike që qëndrojnë në bazë të njohjes. Pas përfundimit me sukses të kursit, studentët duhet të jenë në gjendje të: – Njohin historinë e neuroshkencës; – Njohin përbërjen anatomike të trurit dhe sistemit nervor; – Kuptojnë llojet e neurotransmetuesve, rrugët e tyre në tru dhe funksionet e tyre; – Identifikojnë funksionet që kryhen nga rajone të caktuara të trurit; – Kenë njohuri teorike për teknikat e përdorura në neuroshkencë; – Kuptojnë procesin e lateralizimit të funksioneve të trurit; – Kuptojnë ndryshimet nervore që çojnë në rënie njohëse; – Vlerësojnë rëndësinë e trurit dhe strukturave biologjike për funksionet njohëse; – Njohin testet neuropsikologjike dhe zbatimin e tyre.
-
[C2787]
[6 SETK]
Gjenetikë humane
Objektivat e programit të lëndës: Studentët do të fitojnë njohuri shkencore dhe të thelluara mbi arritjet në gjenetikën humane, duke studiuar gjendjet patologjike që bazohen në çrregullime gjenetike. – Studentët do të kuptojnë parimet bazë të trashëgimisë dhe ndërveprimin mes gjeneve dhe mjedisit. – Do të aplikojnë parimet gjenetike në identifikimin dhe diagnostikimin e sëmundjeve kongjenitale dhe trashëgimore. – Do të kuptojnë strukturën dhe funksionin e qelizës, kromozomeve dhe mekanizmat molekularë të trashëgimisë. – Do të eksplorojnë aspektet gjenetike të zhvillimit intelektual, çrregullimeve sensoriale dhe motorike, dhe autizmit. – Do të studiojnë bazat teorike të këshillimit gjenetik dhe terapisë gjenetike.
-
[C2788]
[6 SETK]
Psikologji Edukative
Qëllimi i lëndës: Zotërimi i koncepteve dhe terminologjisë nga fushat kryesore të psikologjisë pedagogjike. Adoptimi i aspekteve teorike të procesit të të nxënit dhe mësimdhënies dhe organizimi i tyre, duke mundësuar zbatimin praktik të njohurive të marra.
-
[6 SETK]
Zgjedhore
- [E2610] Kapituj të zgjedhur nga shkathtësitë e TI
- [EMOA-01] Microsoft Office Access
- [E2694] Microsoft Office Excel
- [EMOPP-03] Microsoft Office PowerPoint
- [EMOW-04] Microsoft Office Word
- [EWC-01] Krijimi i ueb-it
- [EDMD-02] Dizajnimi i mediumeve digjitale
- [E2609] Google aplikacione për edukim
- [E2741] Bazat e harduerit dhe softuerit të TI
- [E2742] Hyrje në sigurinë kibernetike
- [3 SETK] Gjuhë Angleze
-
[3 SETK]
Gjuhë Shqipe/Maqedonase
- [MAPP1020] Gjuhë maqedonase për qëllime profesionale 2
- [BAM1010] Gjuhë shqipe për fillestarë 1
- [BAM2010] Gjuhë shqipe për fillestarë 2
- [BS018] Gjuhë maqedonase për fillestarë 1
- [BS152] Gjuhë maqedonase për fillestarë 2
- [MLIL-01] Gjuhë maqedonase niveli i mesëm 1
- [MLIL-02] Gjuhë maqedonase niveli i mesëm 2
Semestri 3
-
[C2764]
[6 SETK]
Ndërhyrje e hershme dhe edukim për fëmijët me aftësi të kufizuara intelektuale
Qëllimi i lëndës: Të fitohen njohuri për personat me aftësi të kufizuara intelektuale, zhvillimin e tyre, edukimin, seksualitetin dhe funksionimin psikosocial, si dhe qasjet bashkëkohore në rehabilitim dhe trajtim. Të kuptohen risitë në ndërhyrjen e hershme, zbulimin e hershëm dhe proceset gjithëpërfshirëse. – Studentët do të kuptojnë konceptet historike, teorike dhe bashkëkohore për aftësinë e kufizuar intelektuale. – Do të identifikojnë klasifikimet, shkaqet dhe karakteristikat zhvillimore te fëmijët me aftësi të kufizuara intelektuale. – Do të shpjegojnë parimet e edukimit seksual të përshtatur për këtë popullatë. – Do të analizojnë proceset e parandalimit, zbulimit të hershëm, diagnostikimit dhe ndërhyrjes së hershme. – Do të zbatojnë modelet bashkëkohore të edukimit dhe inkluzionit në kontekste parashkollore dhe shkollore. – Do të kuptojnë aspektet sociale, ekonomike dhe familjare të rehabilitimit dhe mbështetjes.
-
[C2765]
[6 SETK]
Ndërhyrje e hershme dhe edukim për fëmijët me dëmtime shqisore
Qëllimi i lëndës: Të fitohen njohuri themelore dhe të avancuara për fëmijët me dëmtime shqisore, me fokus te dëmtimi i dëgjimit dhe të parit, proceset e dëgjimit dhe shikimit, natyra e mangësive shqisore dhe ndikimi i tyre në zhvillimin e hershëm. Të kuptohen qasjet bashkëkohore për zbulimin e hershëm, ndërhyrjen e hershme dhe edukimin gjithëpërfshirës në moshën parashkollore. – Studentët do të kuptojnë aspektet biologjike, zhvillimore dhe edukative të dëmtimit të dëgjimit dhe të parit. – Do të shpjegojnë pasojat e mangësive shqisore në zhvillimin e hershëm, komunikim dhe socializim. – Do të identifikojnë modelet, parimet dhe metodat bazë të ndërhyrjes së hershme tek fëmijët me dëmtime shqisore. – Do të analizojnë faktorët që ndikojnë në përfshirjen e suksesshme në programet parashkollore. – Do të zbatojnë njohuritë shkencore për vlerësim, planifikim dhe mbështetje të fëmijëve me dëmtim të dëgjimit dhe të parit.
-
[C2766]
[6 SETK]
Ndërhyrje e hershme dhe edukim për fëmijët me çrregullime motorike
Qëllimi i lëndës: Studentët do të fitojnë njohuri shkencore dhe të thelluara mbi faktorët më të shpeshtë të rrezikut që kërcënojnë jetën ose shëndetin e të porsalindurve, si dhe mbi bazat teorike të ndërhyrjes së hershme dhe edukimit të fëmijëve me çrregullime motorike. – Studentët do të kuptojnë konceptet, parimet dhe modelet e ndërhyrjes së hershme. – Do të analizojnë mekanizmat e rritjes dhe zhvillimit dhe faktorët që ndikojnë mbi to. – Do të identifikojnë faktorët e rrezikut tek të porsalindurit dhe ndikimin e tyre në zhvillimin motorik. – Do të kuptojnë organizimin, rolin dhe detyrat e ekipeve profesionale për ndërhyrje të hershme. – Do të studiojnë ndikimin e çrregullimeve në zhvillim mbi familjen dhe marrëdhëniet familjare.
-
[C2767]
[6 SETK]
Psikologji Zhvillimore: Fëmijëria
Qëllimet e programit të lëndës: -Të kuptohen teoritë dhe konceptet bazë për zhvillimin e fëmijës. -Të fitohen aftësi për vëzhgimin dhe analizimin e sjelljes së fëmijëve. -Të zhvillohen aftësi për përdorimin e metodave psikologjike në punën me fëmijë. -Të nxiset mendimi kritik mbi aspektet sociale dhe emocionale të fëmijërisë. Rezultatet e të nxënit: -Studenti mund të shpjegojë teoritë kryesore për zhvillimin kognitiv, emocional dhe social të fëmijëve. -Studenti mund të kryejë vëzhgime psikologjike bazë dhe të interpretojë të dhëna mbi sjelljen e fëmijëve. -Studenti mund të aplikojë metodat dhe teknikat e mësuara në situata praktike me fëmijë. -Studenti tregon aftësi të zhvilluara analitike dhe kritike në zgjidhjen e problemeve të lidhura me fëmijërinë.
-
[C2069]
[3 SETK]
Komunikim Verbal
Objektivat e programit të lëndës: - Të zhvillojnë aftësitë e komunikimit verbal. - Të jenë në gjendje të përfshihen aktivisht në një diskutim mbi një temë të veçantë. - Të zotërojnë teknikat për komunikim të suksesshëm. - Të shprehin mendimin e tyre kritik për tema të caktuara. - Të zbatojnë teknikat e adaptuara në karrierën e tyre profesionale.
- [3 SETK] Gjuhë Angleze
Semestri 4
-
[C2070]
[3 SETK]
Komunikim me Shkrim
Objektivat e programit të lëndës: - Për të fituar njohuri në lidhje me procesin e të shkruarit (fazat në krijimin e një teksti). - Të miratojë normat standarde të gjuhës. - Të arrihet një nivel akademik për shprehje me shkrim në shqip, maqedonisht ose anglisht, i cili do të zbatojë njohuritë e marra më parë të gjuhës standarde. - Të inkurajojë motivimin e studentëve për shprehje me shkrim pavarësisht nga llojet dhe format e tekstit. - Të miratojë kriteret e tekstualitetit, të cilat janë thelbësore për një tekst. - Përvetësimi i aftësive për kërkimin e materialeve (biblioteka dhe burimet online).
-
[C2771]
[6 SETK]
Didaktikë
Qëllimi i lëndës: Të fitohen njohuri bazë dhe të avancuara për didaktikën si disiplinë shkencore dhe për ligjet e përgjithshme të procesit mësimor. Të zhvillohen aftësi për planifikimin, realizimin, vlerësimin dhe inovimin e mësimdhënies në kontekste të ndryshme arsimore. – Studentët do të kuptojnë konceptet dhe kategoritë bazë didaktike. – Do të jenë në gjendje të analizojnë dhe klasifikojnë lloje dhe metoda të ndryshme të mësimdhënies. – Do të zhvillojnë aftësi për planifikimin dhe përgatitjen e programeve dhe njësive mësimore. – Do të zbatojnë qasje metodologjike moderne dhe do të vlerësojnë efektivitetin e mësimdhënies.
-
[C2769]
[6 SETK]
Vështirësi specifike në të mësuar
Qëllimi i lëndës: Të fitohen njohuri bazë dhe të avancuara për proceset e të nxënit të leximit, shkrimit dhe matematikës, me fokus në vështirësitë specifike si disleksia, disgrafia, diskalkulia dhe dispraxia. Të kuptohen bazat nevrologjike, njohëse dhe zhvillimore dhe modelet teorike të ndërhyrjes dhe arsimit inkluziv. – Studentët do të jenë në gjendje të identifikojnë dhe klasifikojnë vështirësitë specifike të të nxënit. – Do të kuptojnë mekanizmat njohës dhe neurologjikë që ndikojnë në lexim, shkrim dhe aftësi matematikore. – Do të zbatojnë parimet e ndërhyrjes së hershme dhe modelet teorike të kurrikulës inkluzive. – Do të analizojnë strategjitë për mbështetje dhe rehabilitim të nxënësve me vështirësi specifike.
-
[C2768]
[6 SETK]
Vlerësimi i zhvillimit psikomotor
Qëllimi i lëndës: Të fitohen njohuri themelore dhe të avancuara për diagnostikimin si proces, për parimet metodologjike, zbatimin dhe rëndësinë e tij në identifikimin e hershëm të devijimeve zhvillimore. Studentët të futen në procedurat fillestare diagnostikuese përmes vlerësimit sistematik të strukturave të psikomotorikës, përfshirë komponentët motorikë, gnostikë, prakseologjikë dhe njohës. – Studentët do të kuptojnë konceptet bazë të diagnostikimit dhe vlerësimit. – Do të zotërojnë parimet e anamnezës, vëzhgimit dhe vlerësimeve specifike. – Do të zhvillojnë aftësi për identifikimin e devijimeve psikomotorike. – Do të aftësohen për bashkëpunim ndërdisiplinor gjatë vlerësimit psikomotor.
-
[C2770]
[6 SETK]
Zhvillimi i komunikimit dhe gjuhës
Qëllimi i lëndës është që studentët të njihen me teoritë dhe fazat e zhvillimit të komunikimit dhe gjuhës tek fëmijët, ndikimin e zhvillimit njohës dhe social në aftësitë gjuhësore, si dhe metodat për mbështetjen e zhvillimit të të folurit dhe gjuhës. Pas përfundimit të suksesshëm të lëndës, studentët duhet të jenë në gjendje të: – Shpjegojnë teoritë bazë mbi zhvillimin e gjuhës dhe komunikimit; – Identifikojnë fazat e zhvillimit të të folurit dhe gjuhës tek fëmijët; – Kuptojnë ndikimin e faktorëve njohës dhe socialë mbi zhvillimin e gjuhës; – Zbatojnë teknika për nxitjen e zhvillimit të aftësive të të folurit dhe gjuhës; – Kuptojnë rëndësinë e ndërhyrjes në moshë të hershme për aftësitë komunikuese; – Identifikojnë vështirësi në zhvillimin e gjuhës dhe propozojnë strategji mbështetëse.
- [3 SETK] Gjuhë Angleze
Semestri 5
-
[C2772]
[6 SETK]
Metodat e Kërkimit në Arsim
Qëllimi i lëndës: Të kuptohen dizajnet dhe metodologjitë kërkimore. Mjeshtëri në raportimin kërkimor. Zhvillim i aftësive për vlerësim kritik.
-
[C2773]
[6 SETK]
Edukimi dhe rehabilitimi i fëmijëve me autizëm
Qëllimi i lëndës: Të fitojnë kompetenca për vlerësimin e aftësive dhe nevojave të fëmijëve me autizëm dhe çrregullime nga spektri autik. Të zhvillojnë aftësi për planifikimin dhe zbatimin e strategjive instruktive në procesin arsimor, si dhe për punën me familjet dhe integrimin social të këtyre fëmijëve. – Studentët do të kuptojnë aspektet njohëse, motorike dhe sociale të autizmit. – Do të mësojnë të zhvillojnë strategji për edukim dhe rehabilitim të individualizuar. – Do të fitojnë aftësi për punë me familjet dhe për mbështetje të integrimit shoqëror të fëmijëve. – Do të zbatojnë programe dhe terapi moderne për zhvillimin e fëmijëve me autizëm.
-
[C2774]
[6 SETK]
Të drejtat e personave me aftësi të kufizuara
Qëllimi i lëndës: Të fitohen njohuri mbi të drejtat e personave me probleme zhvillimore dhe nevoja të veçanta nga perspektiva gjinore. – Studentët do të kuptojnë aktet ligjore ndërkombëtare dhe kombëtare që rregullojnë të drejtat e personave me aftësi të kufizuara. – Do të shpjegojnë parimet e barazisë dhe jo-diskriminimit. – Do të analizojnë mekanizmat për mbrojtjen e të drejtave të personave me nevoja të veçanta. – Do të lidhin teorinë mbi të drejtat e personave me praktikën në arsimin dhe integrimin shoqëror.
-
[6 SETK]
Zgjedhore nga njësi tjera
- [CPA-101 ] Hyrje në Administrimin Publik
- [CPA-201] Lidershipi Publik dhe Zhvillimi Organizativ
- [CPA-302] Hyrje në Politikat Publike
- [CLE-101] Fillet e së Drejtës
- [ELE-708] Hyrje në kriminalistikë
- [E2843] E drejta e punës dhe sigurimit social
- [E2842] E drejta ndërkombëtare për të drejtat e njeriut
- [ELE-607] E drejta e pronësisë intelektuale
- [E2996] Teknologjitë e reja riprodhuese dhe e drejta
- [ELE-408] Dhuna në Familje
- [CCS-101] Hyrje në Shkenca Kompjuterike
- [CCS-102] Teknologjitë e Internetit
- [CCS-402] Probabiliteti dhe Statistika e Zbatuar
- [ECS-500] E-Tregtia
- [CISM2021] Hyrje në Sistemet e Informacionit
- [ECS3060] Etika Profesionale e TI
- [EFE-129] Gjuhë Shqipe me Kulturë Shkrimi
- [EFE-105] Gjuhë Gjermane 1-4
- [EEL-613] Multikulturalizmi në Mësimdhënien e Gjuhës Angleze
- [EFE-108] Studime Ndërkulturore
- [E2539] Arsyetimi dhe Mendimi Kritik
- [E2841] Edukimi mbi median dhe informacionin
- [EPRNM-02] Marrëdhëniet me Publikun dhe Mediat e Reja
- [ECM-602] Media dhe Shoqëria
- [CBE-101] Hyrje në Ekonomi dhe Biznes
- [CBE-103] Parimet e menaxhmentit
- [EBE-408] Menaxhimi i Projekteve
- [EBE-409] Etika dhe përgjegjësia shoqërore e korporatave
- [EBEM-503] Komunikimi Afarist
- [EBE-403] Plani i Biznesit
- [EF999] Gjuhë Frënge 1-2-3
- [BSIL3010] Gjuhë Italiane 1-2-3
- [EFE-102] Të Shkruarit Akademik në Gjuhën Angleze
- [E2529] Shkathtësi Komunikuese në Kontekst profesional në anglisht
- [EDOL-03] Arsimim Online dhe Digjital
- [ECE-02] Gjuhë Angleze për Bashkëbisedim
- [E2530] Beletristike dhe Argëtim
- [E2531] Letërsi Angleze dhe Filmi
- [E2540] Gjuha Maqedonase për Terminologji Juridike dhe të BE
- [E2739] Etika në institucionet publike
- [E2997] Ekonomiksi i mendimit praktik
- [6 SETK] Zgjdhore e Përgjithshme (nga PS)
Semestri 6
-
[C2777]
[6 SETK]
Metodika e punës me nxënës me çrregullime motorike
Qëllimi i lëndës: Studentët do të fitojnë njohuri të thella për edukimin dhe rehabilitimin e nxënësve me dëmtime të shikimit, vlerësimin e tyre funksional dhe aplikimin e metodave dhe teknikave moderne në procesin mësimor. – Studentët do të kuptojnë parimet bazë të mësimdhënies për nxënësit me dëmtime të shikimit. – Do të mësojnë të zbatojnë vlerësime edukative dhe funksionale për mbështetje individuale. – Do të identifikojnë specifikat e procesit arsimor sipas llojit dhe shkallës së dëmtimit të shikimit. – Do të fitojnë aftësi për mbështetje të arsimit inkluziv, orientimit dhe mobilitetit, si dhe për punë me persona me dëmtime të tjera.
-
[C2776]
[6 SETK]
Metodika e punës me nxënës me dëmtime shqisore
Qëllimi i lëndës: Studentët do të fitojnë njohuri të thella për zhvillimin, shkaqet dhe specifikat e çrregullimeve motorike tek fëmijët në moshën shkollore. – Studentët do të kuptojnë nevojat edukative dhe arsimore të nxënësve me çrregullime motorike. – Do të mësojnë të vlerësojnë aftësitë funksionale: motorike, njohëse, komunikuese dhe ndërpersonale. – Do të zhvillojnë aftësi për të aplikuar metoda, teknika, mjete dhe materiale mësimore me nxënës të ndryshëm me çrregullime motorike. – Do të fitojnë njohuri për aktivitete parandaluese, korrigjuese dhe stimuluese, edukim fizik të përshtatur dhe teknika speciale të shkrimit. – Do të mësojnë aplikimin e teknologjisë asistive në mësimdhënie dhe rehabilitim.
-
[C7775]
[6 SETK]
Metodika e punës me nxënës me aftësi të kufizuara intelektuale
Qëllimi i lëndës: Studentët do të fitojnë njohuri të thella për metodikën e punës me nxënësit me aftësi të kufizuara mendore të lehta, karakteristikat e tyre zhvillimore dhe nevojat edukative. – Studentët do të kuptojnë specifikat e mësimdhënies për nxënësit me aftësi të kufizuara mendore të lehta. – Do të mësojnë të planifikojnë dhe të zbatojnë plane individuale mësimore (IOM) duke përdorur diferencimin dhe individualizimin. – Do të fitojnë aftësi për të përdorur metoda, teknika, mjete mësimore dhe teknologji asistive moderne. – Do të zhvillojnë strategji për vlerësimin dhe ndjekjen e progresit të nxënësve. – Do të mësojnë qasje efektive për përfshirjen e prindërve në procesin edukativ.
-
[6 SETK]
Zgjedhore nga njësi tjera
- [CPA-101 ] Hyrje në Administrimin Publik
- [CPA-201] Lidershipi Publik dhe Zhvillimi Organizativ
- [CPA-302] Hyrje në Politikat Publike
- [CLE-101] Fillet e së Drejtës
- [ELE-708] Hyrje në kriminalistikë
- [E2843] E drejta e punës dhe sigurimit social
- [E2842] E drejta ndërkombëtare për të drejtat e njeriut
- [ELE-607] E drejta e pronësisë intelektuale
- [E2996] Teknologjitë e reja riprodhuese dhe e drejta
- [ELE-408] Dhuna në Familje
- [CCS-101] Hyrje në Shkenca Kompjuterike
- [CCS-102] Teknologjitë e Internetit
- [CCS-402] Probabiliteti dhe Statistika e Zbatuar
- [ECS-500] E-Tregtia
- [CISM2021] Hyrje në Sistemet e Informacionit
- [ECS3060] Etika Profesionale e TI
- [EFE-129] Gjuhë Shqipe me Kulturë Shkrimi
- [EFE-105] Gjuhë Gjermane 1-4
- [EEL-613] Multikulturalizmi në Mësimdhënien e Gjuhës Angleze
- [EFE-108] Studime Ndërkulturore
- [E2539] Arsyetimi dhe Mendimi Kritik
- [E2841] Edukimi mbi median dhe informacionin
- [EPRNM-02] Marrëdhëniet me Publikun dhe Mediat e Reja
- [ECM-602] Media dhe Shoqëria
- [CBE-101] Hyrje në Ekonomi dhe Biznes
- [CBE-103] Parimet e menaxhmentit
- [EBE-408] Menaxhimi i Projekteve
- [EBE-409] Etika dhe përgjegjësia shoqërore e korporatave
- [EBEM-503] Komunikimi Afarist
- [EBE-403] Plani i Biznesit
- [EF999] Gjuhë Frënge 1-2-3
- [BSIL3010] Gjuhë Italiane 1-2-3
- [EFE-102] Të Shkruarit Akademik në Gjuhën Angleze
- [E2529] Shkathtësi Komunikuese në Kontekst profesional në anglisht
- [EDOL-03] Arsimim Online dhe Digjital
- [ECE-02] Gjuhë Angleze për Bashkëbisedim
- [E2530] Beletristike dhe Argëtim
- [E2531] Letërsi Angleze dhe Filmi
- [E2540] Gjuha Maqedonase për Terminologji Juridike dhe të BE
- [E2739] Etika në institucionet publike
- [E2997] Ekonomiksi i mendimit praktik
- [6 SETK] Zgjdhore e përgjithshme (nga PS)
Semestri 7
-
[C2778]
[6 SETK]
Praktikë I: Vëzhgimi i arsimit gjithëpërfshirës
Aplikimi i njohurive dhe aftësive të fituara në fushën e edukimit inkluziv për nxënësit me dëmtime të të dëgjimit, të shikimit, me aftësi të kufizuara intelektuale, çrregullime motorike dhe vështirësi të veçanta në të nxënë (disleksi, disgrafi, diskalkuli dhe dispraxi).
-
[C2779]
[6 SETK]
Psikologjia e Personave me Nevoja të Veçanta
Lënda synon të zhvillojë kompetencat e studentëve në kuptimin e karakteristikave psikologjike, nevojave zhvillimore dhe modeleve të sjelljes së individëve me nevoja të veçanta. Ajo u ofron studentëve njohuritë e nevojshme për të analizuar funksionimin kognitiv, emocional, social dhe adaptiv në grupe të ndryshme të aftësisë së kufizuar, si dhe i pajis me aftësi profesionale për mbështetjen e arsimit gjithëpërfshirës, ndërhyrjes së hershme dhe praktikave të bazuara në evidencë. Studentët gjithashtu zhvillojnë kompetenca në ndërgjegjësimin etik, ndjeshmërinë ndaj diversitetit dhe zbatimin e parimeve psikologjike në situata reale arsimore dhe klinike.
-
[C2780]
[6 SETK]
Këshillim dhe orientim karriere
Qëllimi i kësaj lënde është t’i pajisë studentët me njohuri teorike dhe aftësi praktike në fushën e këshillimit dhe orientimit në karrierë, me theks të veçantë tek individët me nevoja të veçanta. Lënda synon të zhvillojë kompetencat e studentëve për të vlerësuar interesat, aftësitë dhe potencialin e individëve, për të ofruar mbështetje në planifikimin e karrierës, si dhe për të lehtësuar integrimin e tyre në arsim, trajnim profesional dhe tregun e punës në mënyrë gjithëpërfshirëse.
- [6 SETK] Zgjedhore e përgjithshme (nga PS)
- [6 SETK] Zgjedhore profesionale (nga drejtimi)
Semestri 8
-
[C2781]
[6 SETK]
Praktikë II: Ndërhyrje e asistuar në rehabilitim
Studentët vizitojnë shkollat e veçanta, institucionet dhe qendrat ditore të specializuara në vlerësimin, habilitimin, rehabilitimin dhe edukimin e fëmijëve me dëmtim të dëgjimit, dëmtim të shikimit, aftësi të kufizuara intelektuale, çrregullime motorike, autizëm dhe pengesa të kombinuara. Ata njihen praktikisht me metodat dhe teknikat speciale të punës me fëmijët me aftësi të kufizuara. Marrin pjesë aktivisht në krijimin dhe realizimin e punës arsimore-edukative në shkollat e veçanta, institucionet e rehabilitimit dhe qendrat ditore. Marrin pjesë në punën në grup dhe fitojnë aftësi të nevojshme për punë profesionale të pavarur me fëmijët me pengesa në zhvillim.
-
[C2782]
[12 SETK]
Teza kërkimore
Ky aktivitet përfaqëson tezën e diplomimit dhe projektin e pozicionimit profesional në fushën e edukimit special dhe rehabilitimit. Studentëve u kërkohet të përgatisin dhe realizojnë një projekt kërkimor të lidhur me tezën e tyre, duke e strukturuar atë, duke zhvilluar kornizën teorike dhe duke hartuar metodologjinë përkatëse të hulumtimit. Studentët trajnohen për të ndjekur dhe analizuar gjetjet bashkëkohore kërkimore në fushën e edukimit special dhe rehabilitimit, për të mbajtur qëndrim kritik ndaj literaturës shkencore dhe për të realizuar kërkime empirike duke përdorur metoda sasiore dhe cilësore. Ata gjithashtu aftësohen për përgatitjen e raporteve kërkimore në përputhje me standardet akademike. Përmes këtij aktiviteti, studentët kuptojnë rëndësinë e metodës shkencore në edukimin special dhe rehabilitim dhe fitojnë njohuri dhe aftësi për planifikimin e kërkimit empirik, identifikimin dhe formulimin e problemeve kërkimore, respektimin e parimeve etike në kërkim, si dhe zbatimin e rregullave për hartimin e një raporti profesional dhe shkencor.
- [6 SETK] Zgjedhore e përgjithshme (nga PS)
- [6 SETK] Zgjedhore profesionale (nga drejtimi)