Fillim »
Regjistrimi »
Programet Studimore

Programi:

Ekonomia e gjelbërt dhe zhvillimi i qëndrueshëm (2026/2027)

Cikli i studimeve:	Cikli i dytë (Pasdiplomike)
Fakulteti:	Biznesi dhe Ekonomia

Kodi i programit:	GES-60
Viti akademik:	2023 / 2024
Titulli:	Magjistër në shkencat ekonomike - Drejtimi: Ekonomia e gjelbërt dhe zhvillimi i qëndrueshëm
SETK:	60 (1 vit)
Vendimi:

Qëllimi i Ekonomisë së Gjelbër është të krijojë një ekonomi të qëndrueshme që përdor burimet natyrore në mënyrë efikase dhe ka më pak ndikim në mjedis, duke zhvilluar modele të reja, të qëndrueshme të prodhimit dhe konsumit për të siguruar prosperitet dhe një cilësi të lartë të jetës për brezat e ardhshëm. Kërcënimet në rritje të qëndrueshmërisë po i bëjnë qeveritë dhe bizneset të eksplorojnë elemente të ndryshme të ekonomisë së gjelbër, përfshirë energjinë e rinovueshme dhe teknologjinë e gjelbër. Kalimi në një ekonomi të gjelbër përfshin një kalim në prodhimin dhe konsumin e gjelbër; zvogëlimi i shterimit të burimeve natyrore dhe degradimi i ekosistemeve të shkaktuara nga aktiviteti ekonomik dhe rritja e furnizimit me energji "të pastër", me karbon të ulët duke kontribuar në zbutjen e ndryshimit të klimës.

Energjia, ekonomia dhe mjedisi si një koncept kompleks shprehen në të gjitha nivelet politike, menaxheriale dhe sipërmarrëse. Ky koncept lidhet me qëllimet e Traktatit të Gjelbër të Bashkimit Evropian dhe ka një qëllim të qartë - Evropa klimatike neutrale dhe më elastike deri në vitin 2050. Për të arritur këtë qëllim, është propozuar një Ligj Evropian për Klimën, i cili ligjërisht kërkon veprime nga të gjithë sektorët ekonomikë.

Dekarbonizimi i sektorit të energjisë dhe siguri
Ndërtim me efikasitet energjetik i ndërtesave të reja dhe rindërtim tëi ndërtesave ekzistuese
Industri inovative (mobilizimi i industrisë për ekonominë rrethore)
Transport i mençur
Mjedis i pastër dhe jo toksik

Vetë Marrëveshja e Gjelbër kërkon drejtimin dhe koherencën e politikave evropiane drejt zhvillimit të qëndrueshëm dhe të ashtuquajturit financim të gjelbër. Kjo, në kushtet tona, nga aspekti i zvogëlimit të ndryshimit të klimës, do të nënkuptojë prioritizimin e politikave për të cilat tashmë ka vlerësime shkencore që përveç atyre ekonomike kanë efekte pozitive në mjedis dhe ndryshimet klimatike ose, përveç kësaj, kanë potencialin për të krijuar vende të gjelbërta pune. Përmes analizës së politikave dhe masave që çojnë në uljen e karbonit dhe klimës në një rritje më të qëndrueshme dhe zhvillim të qëndrueshëm, jepen udhëzime për përparësinë e flukseve të ardhshme financiare nga burime të ndryshme - buxheti, investimet private dhe të huaja, etj. Programi do të krijojë staf që do të ndihmojë në zbatimin e kornizës së investimeve të Axhendës së Gjelbër për Ballkanin Perëndimor, nënshkruar në Nëntor 2020 si pjesë e Procesit të Berlinit.

Me anë të programit do të krijohen kuadro të cilët do të ndihmojnë në zbatimin e kornizës së investimeve të Agjendës së Gjelbër për Ballkanin Perëndimor, nënshkruar në Nëntor 2020 si pjesë e Procesit të Berlinit. Me Strategjinë Evropa 2020, si paketa e energjisë dhe klimës 2030 dhe qëllimet afatgjata të neutralitetit të klimës deri në vitin 2050, Komisioni Evropian ka vendosur drejtimin e Bashkimit Evropian dhe ka theksuar rritjen inteligjente, të qëndrueshme dhe gjithëpërfshirëse. Programi i përgjithshëm i zhvillimit bazohet kryesisht në parimet e zhvillimit të qëndrueshëm, domethënë, në ekonominë e gjelbër, e cila pritet të krijojë vende pune dhe të ulë varfërinë, përmes menaxhimit të qëndrueshëm dhe të përgjegjshëm të burimeve natyrore. Disa nga qëllimet e përcaktuara janë: rritja e përqindjes së energjisë së rinovueshme në konsumin përfundimtar të energjisë me 20%, rritja e efikasitetit të energjisë me 20%, etj. Sipas Komisionit Evropian, masa shtesë për të rritur produktivitetin e burimeve të përdorura me 30%, deri në vitin 2030 mund të rrisin PBB-në me 1%, e cila do të krijonte 2 milion vende pune shtesë. Sipas kësaj, të diplomuarit do të kenë mundësi punësimi në sektorët e energjisë, ekonomisë dhe mjedisit, instituteve kërkimore përkatëse, organeve publike dhe në kompani dhe organizata të përfshira në aktivitete për inovacion në energji, ekonomi dhe mjedis jetësor.

Njohuritë dhe të kuptuarit

Të fitojnë një themel të fortë për konceptet, teorinë dhe praktikën e energjisë, ekonomisë dhe zhvillimit të qëndrueshëm dhe të kuptojnë konceptet dhe kuptimet e energjisë, ekonomisë dhe zhvillimit të qëndrueshëm; Aftësi për të zhvilluar dhe zbatuar ide origjinale dhe krijuese për të siguruar përmirësimin e vazhdueshëm të cilësisë dhe menaxhimit të energjisë, ekonomisë dhe zhvillimit të qëndrueshëm; Aftësi për të aplikuar njohuri dhe kuptuar dhe për të demonstruar aftësi dhe kompetenca të përparuara për: sistemin e analizës së energjisë, teknologjinë e energjisë së rinovueshme, teknologjitë e përparuara të pastra, prodhimin dhe konsumin e qëndrueshëm, menaxhimin e energjisë dhe përmirësimin e efikasitetit të energjisë, etj; Të mësojnë aftësitë e nevojshme analitike dhe praktike për të punuar në fushën e zhvillimit lokal, rajonal dhe kombëtar.

Aplikimi i njohurive dhe të kuptuarit

Aftësi për të zgjidhur në mënyrë kritike, të pavarur dhe krijuese problemet e origjinalitetit në mjedise të reja ose të panjohura pa përvojën e mëparshme të industrisë;

Planifikim, menaxhim dhe vlerësim të kërkimit të pavarur në fushën e energjisë, ekonomisë dhe zhvillimit të qëndrueshëm dhe analizës së tyre, si dhe zbatimi të mjeteve të përshtatshme për testim, simulim dhe zbatim;

Kreativitet dhe origjinalitet në interpretimin e njohurive nga shkenca për të zgjidhur problemet që lidhen me qëllimet e menaxhimit të energjisë, ekonomisë dhe zhvillimit të qëndrueshëm.

Të integrojnë kuptimin e tregut, shtetit dhe shoqërisë civile dhe të kuptojnë se si pozicionohen ata në teorinë dhe praktikën e energjisë, ekonomisë dhe zhvillimit të qëndrueshëm.

Aftësitë për të vlerësuar

Aftësia për të integruar dhe sintetizuar në mënyrë krijuese njohuritë nga fusha të shumta të energjisë, ekonomisë dhe mjedisit dhe proceseve dhe sistemeve të administrimit, duke përdorur mjetet e TI të dizajnuara dhe të krijuara për një qëllim specifik, por gjithashtu për të krijuar procese arsimore duke përdorur mjete dhe teknika kompjuterike;

Aftësi për t'u marrë me çështje komplekse që lidhen me procese të caktuara.

Aftësi për të identifikuar rastet e përshtatshme të specializuara dhe aftësi për të vlerësuar rastet kur mungojnë informacione ose të dhëna të plota të bazuara në parimet dhe përgjegjësitë personale, sociale dhe etike në lidhje me zbatimin e njohurive dhe të kuptuarit.

Aftësitë e komunikimit

Aftësi për të shkëmbyer konkluzione dhe propozime me argumentimin e tyre dhe mbështetjen racionale, si me ekspertë dhe jo-ekspertë, në mënyrë të qartë dhe pa mëdyshje.

Marrja e përgjegjësisë së konsiderueshme për rezultatet e përbashkëta; bartje dhe inicim të aktiviteteve.

Aftësi për të nxjerrë në mënyrë të qartë dhe pa mëdyshje konkluzione, rezultate, studime dhe njohuri profesionale me aftësinë për të rregulluar stilin dhe formën e shprehjes.

Kompetenca për kërkime kritike, të pavarura dhe të arsyetuara në mënyrë krijuese, vlerësim të metodologjive dhe propozim dhe mbrojtje të hipotezave të reja.

Aftësi për të filluar, udhëhequr dhe marrë përgjegjësi për individët dhe grupet në rastet kur kompetencat e biznesit dhe kompetencat e TI janë thelbësore.

Aftësi për të paraqitur rezultate nga studime të ndryshme, për të transmetuar planet e biznesit tek grupet e punës dhe palët e interesit.

Aftësitë e të mësuarit

Aftësi për të identifikuar nevojat individuale dhe udhëzimet për arsimimin e mëtejshëm individual dhe autonom dhe zbatimin e tij, në mënyrë të pavarur dhe autonom në fushat e zakonshme të informacionit dhe fushën e sigurimit të cilësisë;

Aftësi për të marrë përgjegjësi për kërkime të mëtejshme në fusha të specializuara brenda ekonomisë moderne, siç janë: energjia, ekonomia dhe mjedisi.

Aftësi për të marrë përgjegjësi për zhvillimin dhe trajnimin e mëtejshëm profesional.

Semestri 1

[CMBA01] [6 SETK] Metodologjia e hulumtimit
Kjo lëndë synon të pajisë studentët me një kuptim gjithëpërfshirës të teorive shkencore dhe metodologjive të kërkimit, duke u mundësuar atyre të hartojnë, realizojnë dhe vlerësojnë në mënyrë kritike kërkime akademike. Lënda prezanton konceptet themelore, përfshirë dizajnin e kërkimit, variablat, formulimin e hipotezave (të drejtpërdrejta dhe të tërthorta), vlefshmërinë dhe besueshmërinë e rezultateve, paragjykimet (bias) dhe aspektet etike, si dhe qasjet metodologjike sasiore dhe cilësore. Përmes kombinimit të mësimit teorik dhe detyrave praktike, studentët do të fitojnë përvojë konkrete në zbatimin e metodave kërkimore. Pas përfundimit me sukses të lëndës, studentët do të jenë në gjendje të: • Demonstrojnë njohuri të qëndrueshme mbi konceptet bazë shkencore dhe rëndësinë e tyre në kërkim • Zbatojnë teknika efektive për kërkim, gjetje të informacionit dhe rishikim të literaturës shkencore • Identifikojnë, përkufizojnë dhe formulojnë probleme kërkimore të bazuara shkencërisht • Zgjedhin dhe arsyetojnë qasjet dhe metodologjitë e përshtatshme kërkimore • Krahasojnë në mënyrë kritike avantazhet dhe kufizimet e metodave të ndryshme për mbledhjen dhe analizën e të dhënave në kërkimin sasior dhe cilësor • Zbatojnë metoda bazë kërkimore për analizimin dhe interpretimin e të dhënave • Zhvillojnë korniza teorike koherente mbi të cilat ndërtohet kërkimi • Rishikojnë dhe vlerësojnë në mënyrë kritike publikime shkencore dhe teknike Kjo lëndë përgatit studentët për punë kërkimore të pavarur dhe mbështet zhvillimin e aftësive analitike, mendimit kritik dhe shkrimit akademik.
[CMBA19] [6 SETK] Menaxhimi i projekteve
Qëllimi lëndës që studentët të inkuadrohen në botën e projekteve moderne dhe t’i ballafaqojë ata me mundësitë dhe sfidat e jetës reale ekonomike në krijimin e projekteve të përshtatshme për nevojat reale. Qëllimet specifike të lëndës janë: si të përcaktohet një projekt i caktuar (duke përdorur disa faza) dhe të theksohet roli i rëndësishëm i menaxherit të projektit (të kuptohen nevoja, fusha e veprimit, aktivitetet për implementim, kompleksiteti i dizajnit modern, etj.). Studentët duhet të trajnohen se si të aplikojnë mjete dhe teknika moderne të menaxhmentit modern të projektimit me rastin e transformimit të nevojës ose të idesë krijuese në një projekt real e të dokumentuar i cili do të bëjë të jenë më inventivë për vete dhe më kompetitivë në tregun konkurrues të punës.
[CM150] [6 SETK] Financimi i energjisë dhe institucionet
Objektivat e programit mësimor: - Studentët të fitojnë njohuri në lidhje me burimet kryesore të financimit të energjisë dhe institucioneve të energjisë; - Studentët të marrin njohuri të zbatuara në lidhje me llojet e financimit - nga burime publike, të përziera, si dhe burime të tjera të financimit për projekte dhe projekte energjetike; - Studentët të fitojnë njohuri rreth modeleve të financimit të energjisë dhe projekteve të energjisë; - Të jenë në gjendje të analizojnë kushtet për financim, si dhe arsyetimin financiar të projekteve dhe institucioneve energjetike; - Të jenë në gjendje të hartojnë dhe identifikojnë burimet alternative të financimit për projektet e energjisë; - Të jenë në gjendje të përgatitin një vlerësim të rrezikut financiar të projekteve të energjisë si dhe të shmangin ose minimizojnë rrezikun e mundshëm në financimin e projekteve, institucioneve dhe projekteve të energjisë.
[CM301] [6 SETK] Mjetet për vlerësimin e mjedisit dhe veprimin klimatik
Qëllimet e lëndës: 1. Të kuptojnë konceptet bazë të vlerësimit të ndikimit mjedisor dhe klimatik. 2. Të analizojnë procesin e EIA-së dhe të aplikojnë metodologjitë për identifikimin e ndikimeve mjedisore. 3. Të vlerësojnë përdorimin e SEA-së në politika, plane dhe programe zhvillimore. 4. Të shpjegojnë rolin e mjeteve ekonomike dhe instrumenteve të politikave për reduktimin e ndikimeve klimatike. 5. Të aplikojnë teknika të modelimit dhe analizës për parashikimin e ndryshimeve klimatike. 6. Të zhvillojnë aftësi për përdorimin e indikatorëve të qëndrueshmërisë dhe përgatitjen e raporteve mjedisore e klimatike. 7. Të identifikojnë rreziqet klimatike dhe të propozojnë masa të përshtatjes për ndërtimin e qëndrueshmërisë afatgjatë.
[6 SETK] Lëndë zgjedhore
- [EM654] Burimet energjetike dhe sistemet elektroenergjetike
  Përmes kësaj lënde, studentët pritet të mësojnë parimet e funksionimit të një game të gjerë të teknologjive të energjisë së rinovueshme, për të kryer një vlerësim paraprak të burimeve për teknologji të ndryshme të energjisë së rinovueshme, për të analizuar teknologjitë e energjisë nga një perspektivë sistemike, për të mësuar se si të artikulojnë teknike sfidat për secilin prej burimeve të rinovueshme, për të diskutuar dhe analizuar çështjet e qëndrueshmërisë ekonomike dhe teknike të përfshira në integrimin e sistemeve të energjisë së rinovueshme.
- [EM655] Dekarbonizimi
  Në fund të kësaj lënde, studenti do të jetë në gjendje të: - kuptojë mundësitë për shpërndarjen e burimeve të rinovueshme dhe energjisë alternative; - kuptojë dhe vlerësojë bazën e burimeve të ripërtëritshme të energjisë; - përshkruaj parimet themelore për përmirësimin e efikasitetit dhe dizajnit të shpërndarjes së energjisë, dhe mënyrën e njohjes së mundësive të energjisë së rinovueshme; - di si të promovojë zvogëlimin e konsumit të energjisë dhe qëndrueshmërisë; - vlerësojë dimensionet themelore të ekonomisë, politikës qeveritare dhe kapitalit shoqëror të opsioneve alternative të energjisë.
- [EM656] Analitika e të dhënave financiare
  Kjo lëndë ofron një bazë për të analizuar të dhënat financiare të përdorura në biznes dhe në aplikacionet FinTech. Qëllimi i kësaj lënde është që studentët të fitojnë përvojë në analizimin e të dhënave financiare duke përdorur teknikat moderne të të mësuarit të makinës, metodat statistikore dhe modelet e parashikimit. Studentët do të zhvillojnë aftësi kompjuterike për të kryer analiza të të dhënave duke përdorur një mjedis modern të programimit statistikor dhe t'i zbatojnë këto aftësi për të zgjidhur një sërë problemesh me të cilat përballen firmat e biznesit, përfshirë ato në industrinë e FinTech. Temat e diskutuara përfshijnë prezantimin e gjuhës R, vizualizimin e të dhënave financiare, analizën e grupeve, regresionin linear të thjeshtë dhe të shumëfishtë, modelet e klasifikimit, analizën e të dhënave dimensionale të lartë duke përdorur Lasso, dhe vlerësimin ndër-sektorial dhe zgjedhjen e vlefshmërisë së modeleve. Studentët do të kenë përvojë praktike në zhvillimin e aplikacioneve për analiza të të dhënave për të analizuar problemet financiare të botës reale.
- [EM657] Ndryshimet klimatike
  Objektivat e lëndës: - Studentët të fitojnë njohuri në lidhje me konceptet themelore të ndryshimeve klimatike; - Të hulumtojnë ndikimin e ndryshimit të klimës në mjedisin jetësor; - Të fitojnë njohuri për lidhjen midis zhvillimit të qëndrueshëm dhe ekonomisë së gjelbër; - Të identifikojnë faktorët kryesorë që ndikojnë në ndryshimin e klimës; - Të fitojnë njohuri për modelimin e ndryshimeve klimatike; - Të bëjnë analizë kosto-përfitim në lidhje me ndryshimet klimatike; - Të ofrojnë zgjidhje dhe konkluzione mbi ndryshimin e klimës.
- [EM658] Biznesi i qëndrueshëm dhe financat
  Objektivat e lëndës: - Zhvillimi i vetëdijes për sfidat ekologjike me të cilat përballen bizneset; - Njohje me rolin e biznesit në tranzicionin drejt një të ardhme të qëndrueshme; - Ekzaminimi i drejtuesve dhe sfidave të iniciativave për qëndrueshmëri në organizata; - Aftësim për kërkim në bazat e të dhënave nga biblioteka për të marrë informacionet mbi aspektet e qëndrueshmërisë së funksionimit të organizatave; - Zhvillim të teorive akademike në rritje për financa të qëndrueshme dhe investime, duke përfshirë tema të tilla si pronësia aktive, financa e klimës, financat e ruajtjes, zbulimi, zhvendosja, angazhimi, lidhjet e gjelbërta, indekset e gjelbra, ndikimi i investimeve, partneriteti publik-privat dhe vlerësimi i kërcënimeve ose mjeteve të"bllokuara"; - Aftësim për sintetizim sistematik të informacionit nga burime të ndryshme dhe komunikimin efikas të rezultateve të analizës.
- [EM659] Smart ndërtesat dhe komponetat e ndërtimit
  Qëllimet e programit të lëndës janë të pëparojnë njohuritë për lidhjen midis planifikimit hapësinor dhe mjedisit jetësor dhe ndryshimeve klimatike, si dhe lidhjen midis sektorit ndërtes (ndërtesa "të zgjuara") dhe emetimeve të gazeve serë dhe ndotësve të tjerë lokalë. Do të avansohen njohuritë në fushat e mëposhtme: - Përdorimi efikas i energjisë, ujit dhe burimeve të tjera; - Përdorimi i energjisë së rinovueshme, siç është energjia diellore; - Masat për ndotjen dhe zvogëlimin e mbeturinave dhe mundësimi për ripërdorim dhe riciklim; - Cilësi e mirë e ajrit në mjedisin jetësor të brendshëm; - Përdorimi i materialeve jo toksike, etike dhe të qëndrueshme; - Marrje në konsideratë e mjedisit jetësor në projektim, ndërtim dhe operim; - Marrje në konsideratë të cilësisë së jetës së banorëve në fazën e projektimit dhe ndërtimit.
- [EM660] Shëndeti i mjedisit jetësor
  Objektivat e programit të lëndës: - Studentët të fitojnë njohuri për burimet kryesore dhe llojet e agjentëve mjedisorë. - Studentët të fitojnë njohuri për hapat në procesin rregullator - në drejtim të vlerësimit të rrezikut dhe menaxhimit të rrezikut dhe për të identifikuar legjislacionin dhe rregulloret aktuale në lidhje me çështjet mjedisore. - Të plotësojnë zbraztirat në bazën aktuale të njohurive në lidhje me efektet shëndetësore të agjentëve mjedisorë dhe të jenë të përgatitur për të identifikuar fushat e pasigurisë në procesin e vlerësimit të rrezikut. - Të fitojnë njohuri në lidhje me identifikimin dhe përcaktimin e hapave në procesin e vlerësimit dhe menaxhimit të rrezikut.

Semestri 2

[BE-MA-THESIS] [30 SETK] Punimi i magjistraturës
Qëllimet e punimit të magjistraturës janë: • Zhvillimi i aftësive kërkimore: Tregon se studenti mund të formulojë një problem kërkimor, të dizajnojë metodologji, të mbledhë dhe analizojë të dhëna, si dhe të interpretojë rezultatet. • Kontributi në dije: Duhet të ofrojë njohuri të reja, gjetje ose një kuptim më të thelluar të një teme në fushën përkatëse. • Aplikimi i njohurive teorike: Lidh teoritë dhe konceptet akademike të mësuara gjatë studimeve me probleme kërkimore reale ose teorike. • Dëshmimi i mendimit kritik: Studenti duhet të vlerësojë në mënyrë kritike literaturën, metodat dhe gjetjet, dhe jo vetëm t’i përshkruajë ato. • Përgatitja për karrierë profesionale ose akademike: Zhvillon kompetenca të nevojshme për kërkime të mëtejshme (studime PhD) ose për praktikë profesionale të avancuar. Në përmbledhje, punimi i masterit është njëkohësisht proces mësimor dhe produkt shkencor që dëshmon gatishmërinë e studentit për punë të pavarur në nivel të avancuar akademik. Për më tepër, aktiviteti synon të përmirësojë teknikat e kërkimit dhe stilin e shkrimit të punimit të masterit, duke respektuar në mënyrë strikte parimet e integritetit akademik dhe duke shmangur përdorimin e mjeteve të paautorizuara, si plagjiatura dhe shkelja e të drejtave të autorit, të cilat janë të ndaluara nga Statuti i UEJL.