Objektivat e këtij programi janë:
- Njohuritë teorike dhe empirike mbi sipërmarrjen;
- Analiza e dimensioneve të ndryshme të sipërmarrjes;
- Trajtimi i problemeve të zhvillimit ekonomik në ekonomitë në tranzicion siç është Republika e Maqedonisë;
- Analiza e problemeve të zhvillimit ekonomik vendor si dhe politikat dhe masat e lidhura me të;
- Analiza e mjedisit ligjor të sipërmarrjes në nivel kombëtar, evropian dhe ndërkombëtar;
- Shqyrtimi i ndikimit të globalizimit dhe të anëtarësimit në BE-së mbi zhvillimin ekonomik vendor;
- Përvoja në ndjekjen e ligjëratave nga profesorë që vijnë nga universitetet partnere të Bashkimit Evropian, Britania e Madhe, Gjermania, Italia, Suedia, Belgjika, Sllovenia, Greqia dhe mësimin e praktikave të ndryshme të mësimdhënies dhe mbizotërimi i dijes nga universitetet në Bashkimi Evropian;
- Njohja me literaturën më të fundit në lidhje me sipërmarrjen dhe zhvillimin ekonomik vendor të publikuar në botimet në anglisht;
- Aftësia për të bërë hulumtime individuale të pavarur në një nivel të përparuar;
Pas përfundimit me sukses të programit, studentët do të mund:
- Të punojnë në mënyrë individuale dhe në grupe në hulumtimin e formave më përkatëse për plotësimin e nevojave të popullatës.
- T’i elaborojnë dallimet dhe nevojat e bashkësisë, nga aspekti shkencor dhe profesional.
- Të marrin pjesë aktive në ndërtimin e politikës makroekonomike dhe mikroekonomike.
- Të informohen dhe të kontribuojnë në elaboratet shkencore dhe profesionale.
Njohuritë dhe të kuptuarit
- Përllogaritja e bazave të zhvillimit të sipërmarrësisë dhe ndikimi i saj në zhvillimin ekonomik vendor.
- Dhënia e mendimit kritik mbi politikat ekonomike zhvillimore dhe krijimi i parakushteve për zhvillimin e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme.
Aplikimi i njohurive dhe të kuptuarit
- Aftësi për të diagnostifikuar zhvillimet aktuale të tregut, parashikim i tendencve të këtyre zhvillimeve dhe analiza e efekteve e masave të politikës ekonomike mbi lëvizjet e tregut.
Aftësitë për të vlerësuar
- Përmirësimi i aftësive sipërmarrëse dhe mundësia për njohjen e përparësive në zhvillimin e ekonomik me aplikimin e sipërmarrësisë.
- Analiza e proceseve të përgjithshme të zhvillimit ekonomik në botë dhe veçanërisht në proceset e tranzicionit rajonalizimit dhe globalizimit të trendeve botërore ekonomike
Aftësitë e komunikimit
- Krijimi i mundësisë për zhvillimin e aftësive personale, komunikimit, hulumtimit dhe aftësive tjera të rëndësishme të cilat janë të nevojshme për fillimin apo stimulimin e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme.
- Krijimi i mundësisë për studentët që në mënyrë aktive angazhohen në ligjërata dhe të bëjnë hulumtime të pavarura në të gjitha fushat e ndërmarrësisë dhe menaxhimit të biznesit të vogël
Aftësitë e të mësuarit
- Zhvillimi i konceptit të mendimit kritik të studentëve.
- Krijimi i mundësisë së fitimit të aftësive hulumtuese dhe përvojave për ndërmarrësi menaxhment, marketing dhe financa në organizatat publike, private dhe jofitimprurëse
Semestri 1
-
[6 SETK]
Metodologjia e hulumtimit
Kjo lëndë fokusohet në një spektër të gjerë të metodave të studimit, të cilat mund të shfrytëzohen në kuadër të të gjitha shkencave shoqërore. Vëmendje u kushtohet metodave sasiore, po ashtu edhe cilësore të studimit. Kjo lëndë u dedikohet atyre që kanë nevojë për zbatimin e hulumtimeve shoqërore, si pjesë e studimeve të tyre akademike. .
-
[6 SETK]
Ndërmarrësia
Në këtë lëndë do të trajtohen: teoria e ndërmarrësisë dhe roli i saj i sipërmarrësisë prej Shumpeter-it deri në kohët moderne, ndërmarrësia dhe NVM-të, rëndësia e ndërmarrësisë për zhvillimin ekonomik dhe për punësimin, karakteristikat, profilet e ndërmarrësisë, ndërmarrësisë në ekonomitë në tranzicion, ndërmarrësisë dhe inovacionet, rrethi afarist dhe ndërmarrësia.
-
[6 SETK]
E drejta afariste dhe rregullativa e BE-së dhe e drejta dhe rregullativa afariste ndërkombëtare
Relevanca e rrethimit juridik të kompanive të reja, të drejtat ekonomike dhe rregullativat e BE-së (konkurrenca, rregullativa e politikës sociale dhe fuqia punëtore, e drejta e pronësisë intelektuale), tema nga e drejta afariste ndërkombëtare.
-
[6 SETK]
Lëndë zgjedhore e lirë 1
Lëndë zgjedhore të lira
-
Retorika
Retorika, përgjatë historisë së vet prej mbi 2500 vjeçare, retorika shfrytëzohet për shënjimin e shumë gjërave, por sot me retorikë kuptojmë artin e bindjes nëpërmjet të gjuhës. Retorika shënon mënyrën në të cilën një individ ndërlidhet me një ide apo një ide me qëllim ta bindë tjetrin. Retorika karakterizohet me disa tipare kryesore dalluese. E përkufizon qendrën nga e cila, kjo lëmi, zbulohet. Retorika më së pari i përkufizon situatat e caktuara tipike të të folurit.
-
Multilingualizmi dhe multikulturalizmi
Qëllimi i kësaj lënde është shqyrtimi i shumëgjuhësisë në shoqëritë multikulturore, si fenomen social. Ky fenomen është masiv në mbarë botën. Gjatë ligjëratave në mënyrë më të thuktë do të shqyrtohen termat: monokulturalizëm, shumëkulturalizëm, multikulturalizëm. Do të sqarohet nocioni nacionalizmi linguistik, ku do të theksohet se të paktën ka dy forma të këtij nacionalizmi, ku njëra formë përplaset me tjetrën: për udhëheqësit e vendeve më të fuqishme nacionalizmi ka domethënien e zgjerimit, kurse për pakicat ai merr formën e rezistencës dhe të luftës për afirmimin e identitetit, përballë një presionit të tillë. Vend të shquar në program do të ketë edhe multikulturalizmi në arsim. Në shkollë për multikulturalizmin angazhohen për programe mësimore që përfshijnë përmbajtje që u përkasin kulturave të ndryshme.
-
Kapituj të zgjedhur të avancuar nga aplikacionet e TI për përpilimin e një punimi shkencor
Qëllimi i kësaj lënde është:
* T’ua tregojë studentëve elementet teknike, struktura e tekstit dhe dizajni i një punimi shkencor.
* T’u mundësojë studentëve të fitojnë njohuri më të thelluara dhe shkathtësi nga kapitujt e zgjedhur të aplikacioneve TI që do t’u duhen për përpunimin e punimeve shkencore e profesionale.
* Zbatimi praktik i këtyre objektivave, gjatë përpunimit të punimit individual shkencor.
-
Kapituj të zgjedhur të avancuar nga aplikacionet për përpunimin statistikor të të dhënave
Qëllimi i kësaj lënde është:
• T’u tregohen studentëve elementet teknike nga lëmi i statistikës: organizimi, përpunimi, krahasimi përmes analizave dhe publikimi i të dhënave.
• T’u mundësojë studentëve të përfitojnë njohuri dhe shkathtësi më të përparuara nga kapitujt e zgjedhur të avancuar të aplikacioneve për përpunimin statistikor të të dhënave.
• Zbatimi praktik i këtyre objektivave në përpunimin statistikor të të dhënave të marra nga pyetësorët, kontributet, studimet shkencore dhe dokumentet tjera.
-
Komunikimi profesional
Lënda fokusohet në zhvillimin e atyre shkathtësive të komunikimit që janë thelbësore për funksionimin efektiv në botën profesionale. Studentët do ta mësojnë procesin e analizimit të një shumëllojshmërie situatash të komunikimit dhe t`u japin përgjigje adekuate po atyre. Ndër temat që do të përfshihen janë: komunikimi në organizata, komunikimi ndërpersonal dhe grupor, prezantimet gojore, intervistat për punësim, letrat profesionale të biznesit, si dhe shkathtësitë ndërpersonale, duke përfshirë dinamikën e grupit dhe punën ekipore.
-
Metodologjia e mësimdhënies
Qëllimi i lëndës është t’i njoftojë studentët me qasjet themelore dhe metodat e mësimdhënies. Pritet që studentët të fitojnë njohuri dhe shkathtësi për përdorim të mjeteve për mësimdhënie aktive. Gjithashtu, lënda ofron qasje ndaj zhvillimit, mësimdhënies dhe të nxënit si koncepte, si dhe ndaj normave themelore të cilat mësimdhënësve do t’u mundësojnë të ligjërojnë mbi zhvillimin e mendimit. Përmes kësaj lënde, studentët do të përfitojnë bazë teorike dhe strategji, me çka do të mund ta zhvillojnë të menduarit e tyre kritik, si dhe të menduarit kritik të studentëve.
-
[6 SETK]
Lëndë zgjedhore 1
-
Ekonomia për menaxherë
Aplikimi i parimeve makroekonomike ndaj problemeve të menaxhmentit: kërkesa, shpenzimet, politika e çmimeve, optimumi, struktura e tregut dhe ndikimi në aksionet qeveritare.
-
Rrethi afarist makroekonomik dhe NVM-të
Roli i rrethit makroekonomik, politikat makroekonomike qeveritare, rrethi i përgjithshëm i biznesit (përfshirë këtu edhe kornizat juridike dhe institucionale), rregullativa dhe institucionet financiare për zhvillimin e NVM-ve, me theks të veçantë në ekonomitë në tranzicion.
-
Integrimi në Bashkimin Evropian dhe zhvillimi i ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme
Procesi i integrimit evropian, teoria e integrimeve ekonomike, efektet statike dhe dinamike të integrimit, tregjet unike të të mirave, shërbimet dhe faktorët, zgjerimi i Bashkimit Evropian dhe ndikimi i tij në rrjedhat dhe në vendet e ardhshme anëtare, Oda Evropiane për NVM-të, ndikimi i integrimeve në BE ndaj NVM-së.
Semestri 2
-
[6 SETK]
Menaxhimi i sistemeve të informacionit
Në këtë lënde do të përfshihen temat nga fusha e marrjes, përpunimit dhe shfrytëzimit të informacioneve nga ndërmarrja. Do të përfshihen, po ashtu edhe teknologjitë informative, por vetëm në aspektin e rolit të tyre për përpunimin e informacioneve të ndërmarrjes, përkatësisht, përkrahjes së procesit të gjithmbarshëm të menaxhimit me to. Do t’u kushtohet vëmendje aspekteve të: hyrjes në menaxhimin e sistemeve të informacionit, tipave themelorë të menaxhimit të sistemeve të informacionit, teknologjisë informative dhe menaxhimit të sistemeve të informacionit, ndërtimit të menaxhimit të sistemeve të informacionit në ndërmarrje.
-
[6 SETK]
Ekonomia në zhvillim dhe tranzicioni
Pasqyrë e teorive dhe modeleve për zhvillim ekonomik, problemet kryesore në politikat për zhvillimin e ekonomisë: varfëria, pabarazia, rritja e ulët, migracioni, zhvillimi i kapitalit njerëzor, rrethimi, problemet kryesore të cila paraqiten në ekonomitë në tranzicion dhe interaksioni i tyre me problemet në zhvillim.
-
[6 SETK]
Zhvillimi ekonomik vendor dhe vendet e Evropës juglindore (me theks të veçantë në Republikën e Maqedonisë)
Hulumtimi i problemeve të zhvillimit ekonomik vendor në vendet e Evropës Juglindore, roli i institucioneve, krijimi zinxhiror i ofertës, klasterët dhe veglat tjera për ZHEL-in, papunësia dhe trashëgimia nga socializmi dhe ndikimi i saj; kapitali njerëzor.
-
[6 SETK]
Lëndë zgjedhore e lirë 2
Lëndë zgjedhore të lira
-
Retorika
Retorika, përgjatë historisë së vet prej mbi 2500 vjeçare, retorika shfrytëzohet për shënjimin e shumë gjërave, por sot me retorikë kuptojmë artin e bindjes nëpërmjet të gjuhës. Retorika shënon mënyrën në të cilën një individ ndërlidhet me një ide apo një ide me qëllim ta bindë tjetrin. Retorika karakterizohet me disa tipare kryesore dalluese. E përkufizon qendrën nga e cila, kjo lëmi, zbulohet. Retorika më së pari i përkufizon situatat e caktuara tipike të të folurit.
-
Multilingualizmi dhe multikulturalizmi
Qëllimi i kësaj lënde është shqyrtimi i shumëgjuhësisë në shoqëritë multikulturore, si fenomen social. Ky fenomen është masiv në mbarë botën. Gjatë ligjëratave në mënyrë më të thuktë do të shqyrtohen termat: monokulturalizëm, shumëkulturalizëm, multikulturalizëm. Do të sqarohet nocioni nacionalizmi linguistik, ku do të theksohet se të paktën ka dy forma të këtij nacionalizmi, ku njëra formë përplaset me tjetrën: për udhëheqësit e vendeve më të fuqishme nacionalizmi ka domethënien e zgjerimit, kurse për pakicat ai merr formën e rezistencës dhe të luftës për afirmimin e identitetit, përballë një presionit të tillë. Vend të shquar në program do të ketë edhe multikulturalizmi në arsim. Në shkollë për multikulturalizmin angazhohen për programe mësimore që përfshijnë përmbajtje që u përkasin kulturave të ndryshme.
-
Kapituj të zgjedhur të avancuar nga aplikacionet e TI për përpilimin e një punimi shkencor
Qëllimi i kësaj lënde është:
* T’ua tregojë studentëve elementet teknike, struktura e tekstit dhe dizajni i një punimi shkencor.
* T’u mundësojë studentëve të fitojnë njohuri më të thelluara dhe shkathtësi nga kapitujt e zgjedhur të aplikacioneve TI që do t’u duhen për përpunimin e punimeve shkencore e profesionale.
* Zbatimi praktik i këtyre objektivave, gjatë përpunimit të punimit individual shkencor.
-
Kapituj të zgjedhur të avancuar nga aplikacionet për përpunimin statistikor të të dhënave
Qëllimi i kësaj lënde është:
• T’u tregohen studentëve elementet teknike nga lëmi i statistikës: organizimi, përpunimi, krahasimi përmes analizave dhe publikimi i të dhënave.
• T’u mundësojë studentëve të përfitojnë njohuri dhe shkathtësi më të përparuara nga kapitujt e zgjedhur të avancuar të aplikacioneve për përpunimin statistikor të të dhënave.
• Zbatimi praktik i këtyre objektivave në përpunimin statistikor të të dhënave të marra nga pyetësorët, kontributet, studimet shkencore dhe dokumentet tjera.
-
Komunikimi profesional
Lënda fokusohet në zhvillimin e atyre shkathtësive të komunikimit që janë thelbësore për funksionimin efektiv në botën profesionale. Studentët do ta mësojnë procesin e analizimit të një shumëllojshmërie situatash të komunikimit dhe t`u japin përgjigje adekuate po atyre. Ndër temat që do të përfshihen janë: komunikimi në organizata, komunikimi ndërpersonal dhe grupor, prezantimet gojore, intervistat për punësim, letrat profesionale të biznesit, si dhe shkathtësitë ndërpersonale, duke përfshirë dinamikën e grupit dhe punën ekipore.
-
Metodologjia e mësimdhënies
Qëllimi i lëndës është t’i njoftojë studentët me qasjet themelore dhe metodat e mësimdhënies. Pritet që studentët të fitojnë njohuri dhe shkathtësi për përdorim të mjeteve për mësimdhënie aktive. Gjithashtu, lënda ofron qasje ndaj zhvillimit, mësimdhënies dhe të nxënit si koncepte, si dhe ndaj normave themelore të cilat mësimdhënësve do t’u mundësojnë të ligjërojnë mbi zhvillimin e mendimit. Përmes kësaj lënde, studentët do të përfitojnë bazë teorike dhe strategji, me çka do të mund ta zhvillojnë të menduarit e tyre kritik, si dhe të menduarit kritik të studentëve.
-
[6 SETK]
Lëndë zgjedhore 2
-
Ekonomia për menaxherë
Aplikimi i parimeve makroekonomike ndaj problemeve të menaxhmentit: kërkesa, shpenzimet, politika e çmimeve, optimumi, struktura e tregut dhe ndikimi në aksionet qeveritare.
-
Rrethi afarist makroekonomik dhe NVM-të
Roli i rrethit makroekonomik, politikat makroekonomike qeveritare, rrethi i përgjithshëm i biznesit (përfshirë këtu edhe kornizat juridike dhe institucionale), rregullativa dhe institucionet financiare për zhvillimin e NVM-ve, me theks të veçantë në ekonomitë në tranzicion.
-
Integrimi në Bashkimin Evropian dhe zhvillimi i ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme
Procesi i integrimit evropian, teoria e integrimeve ekonomike, efektet statike dhe dinamike të integrimit, tregjet unike të të mirave, shërbimet dhe faktorët, zgjerimi i Bashkimit Evropian dhe ndikimi i tij në rrjedhat dhe në vendet e ardhshme anëtare, Oda Evropiane për NVM-të, ndikimi i integrimeve në BE ndaj NVM-së.
Semestri 3
-
[6 SETK]
Biznesi ndërkombëtar
Globalizimi i prodhimtarisë dhe distribuimi, parimet e ekonomisë ndërkombëtare, investimet e huaja të drejtpërdrejta, ndikimi në kompanitë multinacionale në ndërmarrjeve, Organizata Tregtare Botërore dhe implikacionet e saj.
-
[6 SETK]
Menaxhimi i ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme
Menaxhimi i operacioneve, marketingu, financat, burimet njerëzore, tregtia elektronike në biznesin e vogël, hulumtimi i ndikimit të rrjeteve ndaj dinamikës së internacionalizimit të ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme.
-
[6 SETK]
Politika aktive e tregut të fuqisë punëtore dhe ZHEL-i
Analiza e papunësisë në ekonomitë në tranzicion, politikat aktive në tregun e fuqisë punëtore, (krijimi i vendeve të reja të punës, trajnimet, ulja e asimetrisë së informacioneve) dhe ndikimi i tyre potencial.
-
[6 SETK]
Lëndë zgjedhore 3
-
Hulumtimi i tregut për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme
Roli i informacioneve të marketingut, procesi i studimit të marketingut, burimi i të dhënave, grumbullimi dhe analiza sasiore e të dhënave, metodat e studimit të marketingut (anketat, pyetësorët), prezantimi i rezultateve.
-
Marketingu i tregut për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme
Aplikimi i teknikave të marketingut ndaj burimeve të kufizuara të NVM-ve, shfrytëzimi i teknologjisë moderne, e-marketingu, marketingu interaktiv, telefonat celularë, mesazhet sms, ueb dhe e-mail, strategjitë dhe konceptet e marketingut interaktiv, modelet e reja afariste, planifikimi i qendrave të konsumatorëve.
-
Etika e biznesit dhe përgjegjësia shoqërore
Perspektiva e etikës së biznesit, çështjet etike të biznesit, problemet individuale etike, korporatat dhe problemet etike, përgjegjësia korporuese shoqërore, administrimi korporativ, globalizimi dhe çështjet etike, kodekset dhe standardet etike.
-
Kontabiliteti financiar për NVM-të
Roli i kontabilitetit dhe financave në ndërmarrjet e vogla, kriteret për furnizimin me kapital, burimet e financimit (financimi bankar, iniciativat vendore/qendrore qeveritare), të kuptuarit e raporteve financiare, planifikimet e biznesit dhe menaxhimi i parave të gatshme.
-
[6 SETK]
Lëndë zgjedhore 4
-
Hulumtimi i tregut për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme
Roli i informacioneve të marketingut, procesi i studimit të marketingut, burimi i të dhënave, grumbullimi dhe analiza sasiore e të dhënave, metodat e studimit të marketingut (anketat, pyetësorët), prezantimi i rezultateve.
-
Marketingu i tregut për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme
Aplikimi i teknikave të marketingut ndaj burimeve të kufizuara të NVM-ve, shfrytëzimi i teknologjisë moderne, e-marketingu, marketingu interaktiv, telefonat celularë, mesazhet sms, ueb dhe e-mail, strategjitë dhe konceptet e marketingut interaktiv, modelet e reja afariste, planifikimi i qendrave të konsumatorëve.
-
Etika e biznesit dhe përgjegjësia shoqërore
Perspektiva e etikës së biznesit, çështjet etike të biznesit, problemet individuale etike, korporatat dhe problemet etike, përgjegjësia korporuese shoqërore, administrimi korporativ, globalizimi dhe çështjet etike, kodekset dhe standardet etike.
-
Kontabiliteti financiar për NVM-të
Roli i kontabilitetit dhe financave në ndërmarrjet e vogla, kriteret për furnizimin me kapital, burimet e financimit (financimi bankar, iniciativat vendore/qendrore qeveritare), të kuptuarit e raporteve financiare, planifikimet e biznesit dhe menaxhimi i parave të gatshme.
Semestri 4
-
[30 SETK]
Punimi i magjistraturës
Pas dhënies së provimeve, studenti mund të fillojë me procedurën e paraqitjes, punimit dhe mbrojtjes publike të temës së magjistraturës. Studenti zgjedh mentorin, me udhëzimin e të cilit e përgatit aplikimin e tezës së magjistraturës. Aplikimi patjetër duhet të lejohet nga Këshilli mësimor-shkencor i fakultetit. Pas punimit të versionit final të tezës së magjistraturës, Këshilli mësimor-shkencor formon komision tre anëtarësh, i cili përgatit raport, me çka pranohet ose refuzohet teza e magjistraturës. Raporti pozitiv miratohet nga Këshilli mësimor-shkencor dhe caktohet dita e mbrojtjes publike. Pas kryerjes me sukses të mbrojtjes studenti pajiset me diplomë – Magjistër i shkencave ekonomike / Drejtimi: ndërmarrësia dhe zhvillimi ekonomik vendor.